I zhvilloi punimet konferenca shkencore kushtuar akademik Shaban Demirajt

photo 1Shkup – 21.11.2014. – Sot në Institutin e Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve – Shkup (ITSHKSH), i zhvilloi punimet konferenca shkencore me temë “Shaban Demiraj – figurë e shquar e albanologjisë dhe ballkanologjisë”.

Drejtori i Institutit, Dr. Skender Asani, në hapje të konferencës tha se jeta dhe vepra e akademik Shaban Demirajt, kësaj radhe nderohet në Shkup me rastin e përvjetorëve të veçantë, siç është shënimi i 106 vjetorit të Kongresit të Alfabetit të Gjuhës Shqipe, dhe 7 vjetori i themelimit të Institutit të Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve në Shkup. “Për të dyja këto data të rëndësishme, shfrytëzoj rastin që t’i uroj të gjithë shqiptarët, dhe sidomos punëtorët shkencor të Institutit tonë, të cilët me gjithë vështirësitë e natyrave të ndryshme, me shumë përkushtim po mundohen që të ruajnë, kultivojnë e studiojnë vlerat e trashëgimisë tonë të pasur shpirtërore, kulturore, historike, gjuhësore, etj. Njëkohësisht, kjo konferencë përkon edhe me 20 vjetorin e botimit të veprës së Shaban Demirajt në dy gjuhë, shqip e maqedonisht, pikërisht këtu në Shkup, me titull Gjuhësi ballkanike, dhe ribotuar në Tiranë dhjetë vjet më vonë”, tha Asani.

22Në fjalën e tij përshëndetëse, ministri i Arsimit dhe Shkencës, Abdilaqim Ademi, tha se ky aktivitet i Institutit të Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve në Shkup, vjen në një kohë të arsyeshme, pas kalimit në botën e amshuar të këtij fanari të shqipes. “Ministria e Arsimit dhe Shkencës, dhe unë si ministër, e morëm me admirim lajmin se Instituti shqiptar i Shkupit, i pari në të gjitha trojet shqiptare, e nderon në këtë mënyrë, me konferencë shkencore, figurën madhështore të akademik Shaban Demirajt. Kjo flet më tepër për mirënjohjen e thellë që kanë shqiptarët gjithandej trojeve shqiptare, pavarësisht kufijve politikë, për personalitete të tilla të dalluara në zhvillimin e arsimit dhe shkencës”, tha ministri Ademi.

Përfaqësuesi i ambasadës së Republikës së Shqipërisë në Shkup, z.Ahmet Lala, theksoi rëndësinë e madhe që ka figura e akademik Demirajt për zhvilimin e arsimit, kulturës e shkencës shqiptare në përgjithësi.

photo 2Ndërsa, në emër të familjes, por edhe në cilësinë e studiuesit, konferencën e përshëndeti edhe i biri i akademik Shaban Demirajt, Prof.dr. Bardhyl Demiraj. Ai veç tjerash, përmendi dy momente kryesore që e lidhin ngushtë jetën dhe veprën e akademik Shaban Demirajn me Shkupit: leksionet e tij të gjuhës para studentëve të Universitetit të Shkupit në vitet e 70-ta, si dhe botimi dygjuhësh në Shkup i veprës “Gjuhësi ballkanike”.

Më pas, punimet e tyre shkencore në konferencën “Shaban Demiraj – figurë e shquar e albanologjisë dhe ballkanologjisë”, i paraqitën këta studiues nga Shkupi, Prishtina e Tirana: Qemal Murati “Gjuhëtar klasik që i peshon rëndë fjala”, Xhevat Lloshi “Vështrimet e prof. Shaban Demirajt për leksikun e shqipes”, Emil Lafe “Shaban Demiraj për kulturën e gjuhës dhe normën letrare”, Dimitar Pandev “Bazat teorike të Gjuhësisë ballkanike të Shaban Demirajt”, Ludmill Spasov “Udhëtimi i Fra Lovro Mihaçeviq në fillim të shekullit XX nëpër vendet ballkanike dhe rizbulimi i kulturave të tyre”, Bardhyl Demiraj “Vepra e Shaban Demirajt me mundësitë potenciale dhe reale të ribotimit të saj”, Haki Ymeri “Një bisedë me prof. Shaban Demirajn lidhur me fonin [ë] në realitetin linguistik maqedonas”, Nexhip Merkuri “Gjuhësia e përgjithshme dhe këndvështrimet bashkëkohore për Epirin dhe mesapët”, Bardhosh Gaçe “Kontributi i Shaban Demirajt në studimin e letërsisë shqipe”, Naile Mala Imami “Prapavendosja e nyjes në gjuhët ballkanike”, Myrvete Dreshaj – Baliu & Begzad Baliu “Shaban Demiraj – çështje të metodës”, Kujtim Kapllani “Nderimi i Prof. Shaban Demirajt për albanologet”, Hysen Matoshi “Shaban Demiraj – letrar”, Zeqirja Neziri “Ndihmesa e profesor Shaban Demirajt për afirmimin e letërsisë arbëreshe”, Agim Poloska “Gjuha shqipe në kontekst ballkanik në Gjuhësinë ballkanike të Shaban Demirajt”, Asllan Hamiti “Ndihmesa e prof. Shaban Demirajt për ballkanologjinë”, Mirushe Hoxha “Mënyra dëshirore në Morfologjinë historike të gjuhës shqipe nga Shaban Demiraj”, Valbona Toska “Çështja e rimarrjes së kundrinës në ,,Gjuhësinë ballkanike” të Shaban Demirajt”, Ismet Osmani “Studime të prof. Shaban Demirajt në lëmë të trashëgimisë kulturore”, Mustafa Ibrahimi “Shaban Demiraj për etnosin arbëresh dhe për rëndësinë e gjuhës arbëreshe”, Berton Sulejmani “Terminologjia gjuhësore në tekstet mësimore për shkollat tona të mesme të prof. Shaban Demirajt”, Bukurije Mustafa “Studiues me kontribute thelbësore në fushën e morfologjisë historike të shqipes dhe të ballkanologjisë”, Hidajete Azizi “Një ballkanizëm nga pikëpamja e Shaban Demirajt”, dhe Zeqirija Ibrahimi “Gjuhësia ballkanike – një shembull për studime ballkanike”.

Të gjitha kumtesat e kësaj konference do të botohen në një nga numrat e ardhshëm të serisë së botimeve të ITSHKSH-së “Scupi”. /www.itsh.edu.mk/

Aprovohet shkalla e magjistraturës në ITSHKSH

11Ministri i Arsimit dhe Shkencës, Abdilaqim Ademi, gjatë konferencës kushtuar akademik Shaban Demirajt, kumtoi edhe lajmin e shumëpritur nga Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve në Shkup. Me rastin e 7 vjetorit të punës së sukseshme të këtij institucioni shkencor, Ministria e Arsimit dhe Shkencës vendosi të lejojë hapjen e tre programeve studimore të shkallës së magjistraturës, përkatësisht në Gjuhë shqipe, Letërsi shqipe dhe Histori me marrëdhënie ndërkombëtare. Vendimin sot ia dorëzoi ministri Ademi, drejtorit të Institutit, Skender Asani. Me këtë, ITSHKSH etablohet si institucion i mirëfilltë shkencor i shqiptarëve në Republikën e Maqedonisë. 

—————————————————————————————————————————

Programi i konferencës shkencore kushtuar albanologut Shaban Demiraj

0102

03

04

————————————————————————————–

Nis realizimi i projektit “Ballafaqimi me të kaluarën – guximi qytetar në kohë të vështira”

photoShkup, 10.11.2014 – Me rastin e shënimit të “Ditës ndërkombëtare të luftës kundër fashizmit dhe antisemitizmit”, Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve të Maqedonisë, sot në Qendrën Memoriale të Holokaustit në Shkup, me partnerët e vetë, nënshkroi marrëveshjen për mirëkuptim dhe realizim të projektit “Ballafaqimi me të kaluarën – guximi qytetar në kohë të vështira”. Memorandumi u nënshkrua edhe nga drejtuesit e Instituti të Historisë Nacionale në Shkup, Komunitetit Hebre në Republikën e Maqedonisë, dhe Qendrës Memoriale të Holokaustit të Hebrenjve të Maqedonisë, dhe parasheh thellimit e bashkëpunimit në mes katër institucioneve, njëkohësisht edhe si shembull i respektimit dhe i mirëkuptimit ndëretnik dhe ndërfetar.

Aktiviteti u shpall i hapur nga drejtoresha e Forumit ZFD në Shkup, Silke Maier Vit. Ky forum gjerman është mbështetës kryesor i projektit në fjalë.

Ndërsa, drejtori i Institutit të Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve të Maqedonisë, Dr.Skender Asani, në fjalën e tij tha se derisa e kujtojmë me dhimbje Natën e Kristaltë të 9 nëntorit të vitit 1938, ne nuk mund të mos vëmë re se ideologjitë shfarosëse në botë nuk kanë reshtur as edhe një ditë të vetme pas asaj nate të kobshme. “Përkundër dhimbjes që kemi për humbjen e aq shumë jetëve të vlefshme të hebrenjve në atë kohë, që për nga përmasat mbeti holokausti më i madh në histori, si historian më vjen mirë ta përmend faktin se ne shkupjanët kishim më shumë ndjeshmëri ndaj kësaj fushate antisemite të asaj kohe. Unë mund t’ju them me krenari se shqiptarët myslimanë të Shkupit, por jo vetëm, i pranuan hebrenjtë në familjet e tyre, i veshën me teshat e tyre dhe i ushqyen në sofrën e tyre, duke shpëtuar kështu qindra hebrenj nga kalvari i fashizmit. Këtu mund ta përmend z. Mahmud Idrizin dhe Veli Meliqin, shqiptarë mysliman të Shkupit, të cilët dyqanet e tyre në Çarshinë e Shkupit i kishin bërë çerdhe për shpëtimin e hebrenjve nga llupa naziste. Dhe, duke qenë bashkëvendës me këto njerëz të mëdhenj, më vjen mirë që sot ne kemi mundësi që në përkujtim të dhimbjes të ndajmë edhe momente të krenarisë”, u shpreh drejtori i ITSHKSH-së, Dr.Skender Asani.

Të pranishmëve iu drejtuan edhe kryetarja e Komunitetit hebre në Maqedoni, znj. Berta Romano-Nikoliq, drejtori i Institutit të Historisë Nacionale në Shkup Prof. Dr. Dragi Gjorgjiev, dhe drejtori i Qendrës Memoriale të Holokaustit të hebrenjve të Maqedonisë, z. Goran Sadikario.

Fjalë përshëndetëse në këtë solemnitet, mbajtën ambasadori amerikan në Maqedoni, z. Pol Volers, dhe ambasadori izraelit në Maqedoni, z. Dan Orijan. Në këtë akt prezantoi edhe kreu i Bashkësisë Fetare Islame në Maqedoni, h.Sulejman ef.Rexhepi, përfaqësues të lartë të Kishës Ortodokse Maqedonase, dhe përfaqësues nga bashkësitë tjera fetare dhe etnike.

Me nënshkrimin e Memorandumit për bashkëpunim, edhe zyrtarisht filloi realizimi i projektit “Ballafaqimi me të kaluarën – guximi qytetar në kohë të vështira”. Nënshkrimi i këtij memorandumi paraqet shprehje të dëshirës së përbashkët për parandalim dhe ballafaqim me urrejtjen dhe dhunën ndaj cilitdo grupi etnik apo fetar. /www.itsh.edu.mk/

—————————————————————————————————

Njoftim

Me rastin e shënimit të “Ditës ndërkombëtare të luftës kundër fashizmit dhe antisemitizmit”, më 10.11.2014 (e hënë), në orën 11:00,Qendrën Memoriale të Holokaustit të hebrenjve të Maqedonisë, do të nënshkruhet Memorandum bashkëpunimi në mes Komunitetit hebre në Republikën e Maqedonisë, Institutit të Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve në Shkup, Institutit të Historisë Nacionale në Shkup dhe Qendrës Memoriale të Holokaustit të hebrenjve të Maqedonisë.

Memorandumi do të nënshkruhet me qëllim të thellimit të bashkëpunimit në mes katër institucioneve, njëkohësisht edhe si shembull i respektimit dhe i mirëkuptimit ndëretnik dhe ndërfetar. Ky akt paraqet shprehje të dëshirës së përbashkët për parandalim dhe ballafaqim me urrejtjen dhe dhunën ndaj cilitdo grupi etnik apo fetar.

Me nënshkrimin e Memorandumit për bashkëpunim edhe zyrtarisht do të fillojë projekti “Ballafaqimi me të kaluarën – guximi qytetar në kohë të vështira”.

Në ditën e nënshkrimit të Memorandumit do të jenë të pranishëm ambasadori amerikan, ambasadori izraelit, ambasadori gjerman, ambasadori shqiptar dhe përfaqësues tjerë të korit diplomatik në vend.

Të pranishmëve do t‘u drejtohen kryetarja e Komunitetit hebre në Maqedoni, znj. Berta Romano Nikoliq, drejtori i Institutit të Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve në Shkup, dr. Skender Asani, drejtori i Institutit të Historisë Nacionale në Shkup prof. dr. Dragi Gjorgjiev, dhe drejtori i Qendrës Memoriale të Holokaustit të hebrenjve të Maqedonisë, z. Goran Sadikario.

 

—————————————————————————————————–

Intervistë me drejtorin e ITSHKSH-së, Dr. Skënder Asani

saa

Po bëhemi epiqendër e albanologjisë në Maqedoni

“Instituti jonë tashmë është pranuar si subjekt serioz në korpusin e institucioneve shkencore dhe kujtoj se me kalimin e kohës kjo do të fuqizohet edhe më shumë, ashtu që mendoj se në plan afatgjatë Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve po ngrihet në një epiqendër te albanologjisë në Maqedoni dhe ky sigurisht është një lajm i mirë për të gjithë dashamirët e shkencës”, thotë për “Lajm” Asani

Intervistoi: ANILA LIMANI

Shkup, 31 tetor 2014 - Në një intervistë për “Lajm”, drejtori i sapozgjedhur i Institutit të Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve (ITSHKSH), Skënder Hasani flet për aktivitetet e institutit, bashkëpunimin me institutet simotra në vend dhe jashtë, kultivimin dhe mirëmbajtjen e trashëgimisë dhe shumë çështje të tjera.

 LAJM: Sa është vështirë të jesh drejtor i këtij Instituti të Trashëgimisë kulturore të shqiptarëve, kur dihet se me sllavizmin e Shkupit është humbur shumë nga kjo trashëgimi?

 Asani: Nuk kujtoj se duhet të flasim me terma sa është vështirë ose lehtë, sepse thjesht kjo është detyra jonë. Megjithëse trashëgimia jonë në Maqedoni, e veçmas në Shkup, përgjatë viteve është tjetërsuar dhe dëmtuar mjaft, përsëri kujtoj se ka hapësirë të punohet në kultivimin, mirëmbajtjen dhe afirmimin e saj, në mënyrë që të prodhojmë diçka më të mirë për gjeneratat që vijnë pas nesh në kuptim të shkencës dhe mbrojtjes së trashëgimisë. Dhe, këtë po përpiqemi ta bëjmë.

 LAJM: Në çfarë drejtimesh do t’i intensifikoni aktivitetet e Institutit?

 Asani: Instituti edhe deri më tani e ka zhvilluar veprimtarinë e tij themelore shkencore. Siç e dini, ne thuajse nuk ka vit që nuk organizojmë së paku dy konferenca shkencore e më shumë se 5 botime, ashtu që për tre-katër vitet e fundit kujtoj se nuk ka asnjë institucion tjetër shqiptar në Maqedoni që ka më shumë botime se Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore, i cili për këto vite ka organizuar edhe më shumë konferenca e sesione shkencore se gjatë gjithë periudhës paraprake në Maqedoni. Prandaj ne vazhdojmë të punojmë me plot përkushtim, natyrisht konform kushteve që na lejohen, dhe besoj se për disa vite kjo do të dëshmohet edhe më shumë edhe më saktë.

 LAJM: A ka nevojë instituti për kuadro të reja dhe a do të ketë punësime të reja në institut?

 Asani: Shihni, nuk ka asnjë institut shkencor që nuk ka nevojë për kuadro shkencore. Kjo për faktin se vetë hulumtimi shkencor është diçka dinamike, që asnjëherë nuk ngopet me kuadro dhe hulumtues. Megjithatë, mund t’ju them se hëpërhë Instituti është i etabluar mirë me kuadro, janë mbuluar të gjithë sektorët, kemi shtatë doktorë shkencash, por edhe magjistra dhe kuadër tjetër të nevojshëm për ushtrimin e veprimtarisë sonë.

Por, ne në vazhdimësi – duke e shtrirë veprimtarinë tonë – gjithnjë e shohim se kemi nevojë edhe për kuadro të tjera, ashtu që sa herë do të na jepet mundësia dhe leja, ne do ta shfrytëzojmë këtë për t’i përzgjedhur kuadrot më të qëlluara dhe më të nevojshme për veprimtarinë tonë shkencore.

 LAJM: A keni bashkëpunim me institucionet e ngjashme të Shqipërisë dhe Kosovës? Në ç’nivel është ky bashkëpunim? Po me institucionet e ngjashme vendore, në ç’nivel është bashkëpunimi?

 Asani: Ne kemi bashkëpunim të mirë me thuaja të gjitha institucionet simotra të vendit dhe jashtë Maqedonisë. Deri tash kemi nënshkruar disa memorandume bashkëpunimi me institucione shkencore shqiptare në Kosovë e Maqedoni, por edhe të tjera në Maqedoni. Fjala bie, kemi bashkëpunim shumë të mirë me Institutin Albanologjik të Prishtinës, por edhe me Institutin e Historisë e Akademinë e Shkencave në Prishtinë. Pastaj kemi bashkëpunim edhe me Akademinë e Shkencave të Shqipërisë, Qendrën e Studimeve Albanologjike në Tiranë etj. Megjithatë, ne kemi bashkëpunim edhe me institucione vendore, si Instituti i Historisë Nacionale në Shkup, por edhe të gjitha universitetet vendore, ndërsa tash po vëmë ura bashkëpunimi edhe me institutet e tjera, ashtu që me një fjalë, instituti jonë nuk ngurron të bashkëpunojë me secilin që ka për synim shkencën, zhvillimin e saj, mbrojtjen e trashëgimisë kulturore etj. Ne jemi të hapur që në këtë frymë të vazhdojmë të bashkëpunojmë edhe me të gjitha institucione e tjera të këtij profili.

Në kontekst të nivelit të bashkëpunimit, ne deri tash me disa prej tyre kemi realizuar projekte të përbashkëta, si konferenca shkencore, promovime, por edhe botime të përbashkëta. Veçmas mund ta theksoj këtu këmbimin e vazhdueshëm të literaturës mes institucioneve që i përmenda më sipër, që për neve është mbase pika vendimtare e punës, sepse mjetet tona të punës janë pikërisht librat.

Nisur nga kjo, kujtoj se instituti jonë tashmë është pranuar si subjekt serioz në korpusin e institucioneve shkencore dhe kujtoj se me kalimin e kohës kjo do të fuqizohet edhe më shumë, ashtu që mendoj se në plan afatgjatë Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve po ngrihet në një epiqendër te albanologjisë në Maqedoni dhe ky sigurisht është një lajm i mirë për të gjithë dashamirët e shkencës.

Sa për ta ilustruar këtë bashkëpunim, ne më 21 nëntor e organizojmë një konferencë shkencore kushtuar gjuhëtarit të madh shqiptar Shaban Demiraj, në të cilin kanë paralajmëruar ardhjen studiues nga të gjitha universitetet e vendit, por edhe nga Shqipëria, Kosova, Serbia, si dhe Gjermania. Kjo do të jetë një ngjarje e rëndësishme, madje jo vetëm për neve si organizatorë, por edhe për ambientin tonë shkencor e kulturor në përgjithësi.

 LAJM: Paralajmërohej ndërtimi i objektit të ri për institutin, deri ku kanë shkuar procedurat në këtë drejtim?

 Asani: Kjo në të vërtetë nuk është pyetje për ne, sepse ne aktualisht jemi të vendosur në një objekt që i përmbush nevojat tona, ndërsa edhe ne kemi dëgjuar nga mediat se planifikohet të ndahet një truall për ndërtimin e objektit të ri të Institutit. Derisa nuk kemi asnjë njoftim zyrtar, nuk mund t’ju them asgjë.

Natyrisht, do të shtoja këtu, ne jemi të interesuar të kemi një objekt cilësor, të ri, me mundësi më të mëdha për ushtrimin e veprimtarisë sonë dhe një objekt i cili do të jetë i përhershëm për neve, sepse zhvendosja e shpeshtë e dëmton zhvillimin e veprimtarisë sonë.

Sidoqoftë, hëpërhë mbetemi këtu ku jemi dhe këtu jemi duke punuar. /www.lajmpress.com/

————————————————————————————————————–

Dr. Skender Asani zgjedhet drejtor i ITSHKSH-së

skender-asaniShkup – 28.10.2014. -Bazuar në kompetencat ligjore, Këshilli i Institutit të Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve – Shkup (ITSHKSH), sot zgjodhi Doc.Dr. Skender Asanin për drejtor të ITSHKSH-së, i cili prej datës 30.06.2014, ishte ushtrues i detyrës së drejtorit.

Zgjedhja e Doc.Dr. Skender Asanit është bërë njëzëri nga të gjithë anëtarët e Këshillit, përkatësisht me 6 votat e anëtarëve të brendshëm dhe 3 votat e anëtarëve të jashtëm të deleguar nga Qeveria e Republikës së Maqedonisë.

Skender Asani është doktor i shkencave historike, autor i disa librave shkencor historik, kryetar i Shoqatës së Historianëve Shqiptarë në Maqedoni, dhe në marrëdhënie të rregullt pune në ITSHKSH si punëtor shkencor që nga viti 2008. /www.itsh.edu.mk/

————————————————————————————————————————————————————-

Konferencë për sfidat e trashëgimisë kulturore në Maqedoni

1111

Shkup, 30.09.2014 – Sot në Institutin e Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve – Shkup, i zhvilloi punimet konferenca shkencore: “Sfidat e trashëgimisë kulturore në Maqedoni”. Konferencën e shpalli të hapur drejtori Dr. Skender Asani, i cili theksoi se detyrë parësore e institucioneve të këtilla shkencore, është ruajtja dhe valorizimi i trashëgimisë tonë kulturore. “Përmes këtyre tubimeve shkencore, po dëshmohet se studiuesit tanë dhe vetë ky institucion, është etabluar si institucion i mirëfilltë shkencor, i cili edhe në të ardhmen do të vazhdojë të realizojë projekte të tilla në vend dhe jashtë”, theksoi Asani.

Sekretari shtetëror i Ministrisë së Kulturës i RM-së, Behixhudin Shehapi, tha se përparimi i kulturave i të gjitha bashkësive që jetojnë në Maqedoni mbetet imperativi ynë, nga fakti se të gjithë së bashku japim kontribut të paçmueshëm ndaj thesarit të pasur kulturor, me të cilin njihet vendi ynë në mbarë botën. “Trashëgimia e gjithëmbarshme e palëkundshme kulturore në RM paraqet një bazë e mirë për përparimin e karakterit multikulturor të përditshmërisë dhe rrethimit tonë, si dhe luajtjen e rolit të rëndësishëm për kapërcimin e zbrazëtirave mes njerëzve”, theksoi Shehapi.

Më tej, në dy sesionet e konferencës, u paraqitën 19 kumtesa, konkretisht: Fatmir Sulejmani: “Trashëgimia e margjinalizuar kulturore”; Naim Halimi: “Trashëgimia kulturore e shqiptarëve në Maqedoni, pasuri e rajonit dhe Evropës”; Mixhait Pollozhani: “Mendimi kritik dhe vetëdijesimi mbi trashëgiminë kulturore”; Skender Asani: “Trashëgimia islame midis dy luftërave botërore-mbrojtja dhe ruajtja e saj”; Qemal Murati: “Gjuha është një trashëgimi”; Zeqirja Neziri: “Mbijetoja të eposit heroik shqiptar në Maqedoni (në shembullin e lahutarit Kadri Zymeri)”; Hamit Xhaferi: “Ekzistenca dhe shfaqja e parimit të zbukurimit në ciklin e këngëve të kreshnikëve në trevën e Kërçovës”; Nebi Dervishi: “Muzeu i Etnokulturës në Livadhi të Strugës”; Sevdail Demiri: “Shtypi shqiptar në Maqedoni, si trashëgimi kulturore”; Bukurije Mustafa: “Lojërat popullore -një trashëgimi e harruar”: Izaim Murtezani: “Karnavali i Bozovcës (mes zhdukjes dhe institucionalizimit të tij)”; Bexhet Asani: “Një mbishkrim i lashtë në unazë”; Afrim Rexhepi: “Estetika e iso polifonisë”;  Hidajete Azizi: “Identiteti kombëtar dhe fetar në procesin e emërvënies”; Rini Useini: “Mbi kujtesën apo ngulmin – manifestimi i sotëm i veshjes popullore”;  Afet Jashari: ‘’Pehlivanllëku si vlerë e  trashëgimisë kulturore në Maqedoni”;  Arlind Farizi: “Kontributi i letërsisë për ruajtjen e trashëgimisë – simboli mitik i gjarprit te ‘Lulet e ftohta të marsit’ të Ismail Kadaresë”; dhe Sefer Tahiri: “Projekti ‘Shkupi 2014’ midis politikës dhe kulturës”.

Në fund, koordinatori i konferencës, Sefer Tahiri, në rezymenë e tij tha se: “Duke evidentuar se llojet e ndryshme të trashëgimisë janë të cenuara seriozisht, kërkojmë që të gjitha institucionet e shtetit në bazë të rregullativës normative-juridike, të përkujdesen dhe të kenë qasje më serioze ndaj etnokulturës shqiptare, me qëllim që trashëgimia kulturore kombëtare të ruhet në gjendjen e saj burimore. Shteti ka për detyrë të mbrojë trashëgiminë kulturore në të gjithë territorin e tij, pa marrë parasysh ngjyrimin e saj etnik”.

Të gjitha punimet e kësaj konference do të botohen në një nga numrat e ardhshëm të revistës “Scupi.” /www.itsh.edu.mk/

222

——————————————————————————————————————————-

Programi i konferencës shkencore

“SFIDAT E TRASHËGIMISË KULTURORE NË MAQEDONI”

30.09.2014, Shkup, Republika e Maqedonisë

*****

 HAPJA E KONFERENCËS: 

Datë: 30.09.2014 (e martë); Ora:  10:00; Vendi: Salla e ITSHKSH-së, Shkup; Moderator: Sefer Tahiri

Fjalë përshëndetëse:

- Skender Asani, drejtor i ITSHKSH – Shkup;

- Behixhudin Shehabi, sekretar shtetëror i Ministrisë së Kulturës i RM-së.

 

KONFERENCA SHKENCORE:

Sesioni i parë:

Kryesia e punës: Zeqirja Neziri dhe Hidajete Azizi

1. FATMIR SULEJMANI (Fakulteti Filologjik, Universiteti Shtetëror i Tetovës): “Trashëgimia e margjinalizuar kulturore”;

2.  NAIM HALIMI (Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve-Shkup): “Trashëgimia kulturore e shqiptarëve në Maqedoni, pasuri e rajonit dhe Evropës”;

3. MIXHAIT POLLOZHANI (Fakulteti i Arteve, Universiteti Shtetëror i Tetovës): “Mendimi kritik dhe vetëdijesimi mbi trashëgiminë kulturore”;

4. SKENDER ASANI (Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve-Shkup): “Trashëgimia islame midis dy luftërave botërore-mbrojtja dhe ruajtja e saj”;

5. QEMAL MURATI (Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve-Shkup): “Gjuha është një trashëgimi”;

6. ZEQIRJA NEZIRI (Katedra e Gjuhës dhe Letërsisë Shqiptare, Universiteti i Shkupit): “Mbijetoja të eposit heroik shqiptar në Maqedoni (në shembullin e lahutarit Kadri Zymeri)”;

7. HAMIT XHAFERI (Fakulteti i Gjuhëve, Kulturave dhe Komunikimit, UEJL): “Ekzistenca dhe shfaqja e parimit të zbukurimit në ciklin e këngëve të kreshnikëve në trevën e Kërçovës”;

8. NEBI DERVISHI- (Fakulteti Filozofik-Histori, Universitetit Shtetëror i Tetovës)

Muzeu i Etnokulturës në Livadhi të Strugës

9. SEVDAIL DEMIRI (Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve-Shkup): “Shtypi shqiptar në Maqedoni, si trashëgimi kulturore”;

 

Debat -  deri në 20 minuta

 Pauzë-10 minuta

 

Sesioni i dytë:

Kryesia e punës: Izaim Murtezani dhe Sevdail Demiri

10. BUKURIJE MUSTAFA (Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve-Shkup): “Lojërat popullore -një trashëgimi e harruar”:

11. IZAIM MURTEZANI (Instituti i Folklorit në Shkup): “Karnavali i Bozovcës (mes zhdukjes dhe institucionalizimit të tij)”

12. BEXHET ASANI (Universiteti FON – Strugë): “Një mbishkrim i lashtë në unazë”;

13. AFRIM REXHEPI (Instituti i Letërsisë në Shkup): “Estetika e iso polifonisë”;

14.  HIDAJETE AZIZI (Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve-Shkup): “Identiteti kombëtar dhe fetar në procesin e emërvënies”;

15. RINI USEINI (Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve-Shkup): “Mbi kujtesën apo ngulmin – manifestimi i sotëm i veshjes popullore”;

16. AFET JASHARI (etnolog, Ministria e Kulturës): ‘’Pehlivanllëku si vlerë e  trashëgimisë kulturore në Maqedoni”;

17. ARLIND FARIZI (Fakulteti Filologjik, Universiteti Shtetëror i Tetovës): “Kontributi i letërsisë për ruajtjen e trashëgimisë – simboli mitik i gjarprit te ‘Lulet e ftohta të marsit’ të Ismail Kadaresë”;

18. SEFER TAHIRI (Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve-Shkup): “Projekti ‘Shkupi 2014’ midis politikës dhe kulturës”.

 

Debat -  deri në 20 minuta

13:30- Drekë në Çarshinë e Vjetër të Shkupit

 

ORGANIZATOR:

-Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve – Shkup,   www.itsh.edu.mk   

Tel. +389(0)23 215381; E-mail: kontakt@itsh.edu.mk

Koordinator: Sefer Tahiri, tel. +389 78 403 761

———————————————————————————————

Albanologët arbëreshë, vizitë në ITSHKSH

1Shkup, 23.09.2014 – Sot Institutin e Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve – Shkup, e vizitioi një delegacion i arbëreshëve të Italisë, i udhëhequr nga dekani i Fakultetit Albanologjik të Universitetit të Kalabrisë dhe studiues i njohur i albanologjisë, Prof. dr. Francesko Altimari. Delegacioni u prit nga stafi shkencor i Institutit dhe drejtori Dr. Skender Asani, i cili theksoi se një nga qëllimet e këtij takimi, është vënja e bazave të bashkëpunimit në mes këtyre dy institucioneve të rëndësishme nga fusha e shkencave albanologjike. “Shqiptarët më së miri e argumentojnë se janë pjesë e civilizimit evropian nëpërmjet figurës së Skenderbeut, Nënë Terezës dhe prezencës shumëshekullore të arbëreshëve nëpër Evropë”, tha Asani. Sipas tij, nëpërmjet këtyre aktiviteteve, siç është edhe manifestimi “Java arbëreshe”, në Shkup është rifreskuar kujtimi për gjuhën arkaike arbëreshe, veshjet popullore, traditën, kulturën, folklorin e pasur, etj.

Ndërsa, Prof. Francesko Altimari gjatë prezantimit të tij tha se shkenca albanologjike mund të ecë përpara vetëm se përmes një bashkëpunimit të mirëfilltë dhe krijimit të një rrjeti të gjerë të bashkëpunëtorëve shkencor, të cilët “gurë-gurë do të bëjnë kala”. Ai më tej theksoi se katedra që e udhëheq ai, deri më tani ka botuar mbi 50 vepra të rëndësishme nga fusha e albanologjisë, dhe se në realizim e sipër është një projekt shumë i guximshëm – përpilimi i Fjalorit të madh të arbërishtes, me arkivin elektronik digjital.

Në kuadër të delegacionit arbëresh, ishte edhe Prof. Mateo Mandela drejtues i studimeve albanologjike në Universitetin e Palermos, i cili shprehu fjalë miradije rreth botimit të revistave me nivel të lartë të ITSHKSH-së, të cilat u japin mundësi studiuesve të rinj të komunikojnë mes vete dhe të ballafaqohen me kulturën evropiane.

Në fund të vizitës, drejtori i ITSHKSH-së, Dr.Skender Asani, u dhuroi mysafirëve të nderuar arbëreshë, kompletet e librave dhe revistave të botuara nga Instituti.

Delegacioni arbëresh po qëndron në Shkup, në kuadër të manifestimeve kulturore “Tingujt e Çarshisë” dhe “Java arbëreshe”. /www.itsh.edu.mk/

23

—————————————————————————————————

Mesazhe paqeje në 100 vjetorin e Luftës së Parë Botërore

IMG_0093

Shkup, 11.09.2014 – Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve – Shkup, me rastin e 100 vjetorit, sot organizoi konferencën shkencore me temë: “Lufta e Parë Botërore, 1914-1918”. Në hapje të konferencës, përpos studiuesve, morën pjesë edhe ambasadorë, ministra e bartës të funksioneve tjera publike, të cilët theksuan rëndësinë dhe mësimet që mund t’ia marrim sot nga e ashtuquajtura ndryshe edhe si “Lufta e madhe”.

Në fillim, drejtori i ITSHKSH – Shkup, Skender Asani, tha se “Organizimi i kësaj konference dhe zgjedhja e kësaj date jo pa simbolikën e saj, janë dëshmi se ne si studiues, veçmas të historisë, e kemi patjetër të jemi më vigjilentë me veprimet tona, më të ndërgjegjshëm me deklarimet tona dhe më të guximshëm në ndërmarrjet tona, që mos të lejojmë të na përsëritet e kaluara. Sepse, maksima jonë duhet të jetë se ai që lejon t’i përsëritet e kaluara, thjesht nuk ka marrë mësim prej saj. Sot kur në mbarë botën përkujtohet 11 Shtatori i kobshëm i vitit 2001, ne studiuesit e këtyre vendeve, përmes kësaj konference, përçojmë mesazhin e paqes, bashkëpunimit dhe avancimit të gjithmbarshëm të shoqërive tona”.

Kështu edhe drejtori i Institutit të Historisë Nacionale në Shkup, Dragi Georgiev, theksoi se konferenca e sotme shkencore përmban komponentin e pajtimit midis kombeve. Sipas Gerogievit, “fatkeqësisht në Maqedoni sot historia e dikton jetën dhe disa heronj janë sot më të gjallë se sa në kohën kur kanë jetuar”.

Abdylaqim Ademi, ministër i Arsimit dhe Shkencës i RM, në fjalën e tij tha se: “Gjatë Luftës së Parë Botërore, fati i popullit shqiptar dhe maqedonas, ishte i ngjashëm dhe i nëpërkëmbur nga shtetet e mëdha, të cilat synimet e tyre ekspansioniste i realizonin duke shtypur popujt më të vegjël. Në këtë kuptim, zbardhja e të vërtetave historike është e një rëndësie të veçantë për të ardhmen e njerëzimit në përgjithësi dhe vendit tonë në veçanti. Udhëheqësit e sotëm duhet të mësojnë nga shembujt negativ të historisë dhe të mos lejojnë që e njëjta të na përsëritet, kurse shembujt pozitiv t’i promovojmë”. Ministri Ademi, më tej tha se ministria që ai drejton, e inkurajon Institutin për ndërmarrjen e aktiviteteve dhe hulumtimeve shkencore.

Kurse, ambasadori i SHBA-ve në Maqedoni, Pol Uolers, po ashtu, edhe ambasadorja e re e Gjermanisë në Maqedoni, Kristine Althauser uroi Institutin për punën e bërë. “Është me rëndësi të parandalojmë historinë dhe ta trajtojmë atë si forcë unifikimi. Është me rëndësi që të parandalohen konfliktet nga e kaluara dhe të mos bëhet promotore e ndarjeve”, tha ambasadori Uolers. Kurse, ambasadorja Althauser, u shpreh se botës sot i nevojiten shembuj të mirëfilltë bashkëpunimi dhe avancimi në ndërmarrjet e përbashkëta për të mirën e njerëzimit.

Ndërsa, drejtoresha e Forumi ZDF në Shkup, Silke Maier Witt, në rolin e mbështetëses së kësaj konference, tha se paqja ka nevojë për bashkëpunim, ka nevojë për aftësi të zgjidhjes konstruktive të konflikteve dhe ka nevojë për kompromise.

Më pas i vijon punimet konferenca shkencore, ku gjatë dy sesioneve u paraqiten studiues të njohur të historisë nga vendi dhe jashtë. Me një minut heshtje u prkujtua historiani Fejzulla Shabani, i cili kishte paraqitur temë për pjesëmarrje në këtë konferencë, por ndërroi jetë ditë më parë. Me këtë rast, u lexua vetëm se abstrakti i punimit të të tij, kurse më  tej vazhdoi punimet konferenca, ku u lexuan kumtesat nga studiuesit: Nebi Dervishi, Sabit Syla, Qerim Lita, Rudina Mita & Besnik Bajrami, Haki Kasumi, Memli Krasniqi, Mehmet Prishtina & Sylë Zhitia, Isak Sherifi & Skender Asani, Aleksandar Stojçev, Ylber Sela, Naim Halimi, Isamedin Azizi, Sevdail Demiri, Besnik Emini & Ardian Limani.

Të gjitha kumtesat e paraqitura në këtë konferencë, do të botohen në një nga numrat e veçantë të revistës “Scupi”, botim i Institutit të Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve – Shkup. /www.itsh.edu.mk/