{"id":4374,"date":"2020-01-28T15:50:14","date_gmt":"2020-01-28T14:50:14","guid":{"rendered":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/?p=4374"},"modified":"2020-01-28T15:52:06","modified_gmt":"2020-01-28T14:52:06","slug":"propozim-per-ndryshimin-dhe-plotesimin-e-propozim-ligjit-per-perdorimin-e-gjuhes-maqedonase","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/propozim-per-ndryshimin-dhe-plotesimin-e-propozim-ligjit-per-perdorimin-e-gjuhes-maqedonase\/","title":{"rendered":"Propozim p\u00ebr ndryshimin dhe plot\u00ebsimin e Propozim-ligjit p\u00ebr p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs maqedonase"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-4375 size-large\" src=\"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/doc1-e1580222876516-768x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"618\" height=\"824\" srcset=\"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/doc1-e1580222876516-768x1024.jpg 768w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/doc1-e1580222876516-225x300.jpg 225w\" sizes=\"(max-width: 618px) 100vw, 618px\" \/> <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-4376 size-large\" src=\"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/doc2-e1580222915749-768x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"618\" height=\"824\" srcset=\"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/doc2-e1580222915749-768x1024.jpg 768w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/doc2-e1580222915749-225x300.jpg 225w\" sizes=\"(max-width: 618px) 100vw, 618px\" \/><\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n<p>Drejtuar:<\/p>\n<p><strong>Kryetarit t\u00eb Kuvendit t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut <\/strong><\/p>\n<p><strong>Qeveris\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit dhe Shkenc\u00ebs t\u00eb RMV-s\u00eb<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ministris\u00eb s\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb t\u00eb RMV-s\u00eb<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs t\u00eb RMV-s\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Propozim p\u00ebr ndryshimin dhe plot\u00ebsimin <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>e Propozim-ligjit p\u00ebr p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs maqedonase<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00eb nderuar,<\/p>\n<p>Instituti i Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore e Kulturore t\u00eb Shqiptar\u00ebve, si institucionin i vet\u00ebm shkencor i shqiptar\u00ebve n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut q\u00eb ka sektor t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb Gjuh\u00ebs shqipe, i cili merret me studimin e gjuh\u00ebs standarde shqipe dhe t\u00eb folmet shqipe n\u00eb vendin ton\u00eb, duke e shfryt\u00ebzuar periudh\u00ebn e debatit publik p\u00ebr <strong><em>Propozim-ligjin p\u00ebr p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs maqedonase<\/em><\/strong>, pas konsultimeve t\u00eb b\u00ebra, deklarohet si m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n<p>Propozim-ligji p\u00ebr p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs maqedonase \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi e mir\u00eb q\u00eb t\u00eb sanksionohet me ligj p\u00ebrdorimi i gjuh\u00ebs maqedonase, duke i evituar keqp\u00ebrdorimet dhe gabimet e p\u00ebrdorimit t\u00eb saj n\u00eb komunikimin publik. Po ashtu e p\u00ebrsh\u00ebndesim edhe sanksionimin e shqiptimit t\u00eb d\u00ebnimeve p\u00ebr p\u00ebrdorimin <strong>e<\/strong> palicencuar (pa lektur\u00eb t\u00eb redaktorit me licenc\u00eb lektori) ose t\u00eb gabuar t\u00eb maqedonishtes n\u00eb komunikimin publik.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ndon\u00ebse edhe n\u00eb pjes\u00ebn hyr\u00ebse theksohet se nuk ka p\u00ebrplasje me ligje t\u00eb tjera, ne i b\u00ebjm\u00eb thirrje propozuesit q\u00eb t\u00eb ket\u00eb kujdes q\u00eb ky propozim-ligj t\u00eb mos bie ndesh me Ligjin p\u00ebr p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebve (q\u00eb i referohet gjuh\u00ebs shqipe). P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ne i kemi dy propozim-rekomandime:<\/p>\n<ol>\n<li>N\u00eb nenin 5, alineja (2), derisa flitet p\u00ebr Strategjin\u00eb nacionale p\u00ebr avancimin <strong>e<\/strong> gjuh\u00ebs maqedonase, po ashtu thuhet <strong>\u201c<\/strong><strong>\u0437\u0430\u0434\u043e\u043b\u0436\u0438\u0442\u0435\u043b\u043d\u043e\u0442\u043e \u0438\u0437\u0443\u0447\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0458\u0430\u0437\u0438\u043a \u043d\u0430 \u0441\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0442\u0435\u043f\u0435\u043d\u0438 \u0432\u043e \u0432\u043e\u0441\u043f\u0438\u0442\u043d\u043e-\u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u043e\u0432\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0440\u043e\u0446\u0435\u0441\u201d<\/strong> (<em>m\u00ebsim i detyruesh\u00ebm i gjuh\u00ebs maqedonase n\u00eb t\u00eb gjitha shkall\u00ebt e procesit edukativo-arsimor<\/em>)<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sipas nesh, m\u00ebsimi i gjuh\u00ebs maqedonase, q\u00eb zhvillohet n\u00eb arsimin fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm, \u00ebsht\u00eb i mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr student\u00ebt e bashk\u00ebsive t\u00eb tjera etnike dhe konsiderojm\u00eb se mund t\u00eb jet\u00eb ngarkes\u00eb, edhe materiale edhe financiare, q\u00eb n\u00eb \u00e7do institucion arsimor t\u00eb m\u00ebsohet edhe maqedonishtja. Njohja e maqedonishtes, q\u00eb m\u00ebsohet n\u00eb nivel t\u00eb leximit dhe shkrimit gjat\u00eb <strong>6<\/strong> viteve t\u00eb arsimit fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm mund\u00ebson p\u00ebrgatitje t\u00eb mjaftueshme, q\u00eb secili student n\u00eb vendin ton\u00eb t\u00eb ket\u00eb aft\u00ebsi ta shkruaj\u00eb drejt gjuh\u00ebn maqedonase. Kur k\u00ebsaj i shtohet edhe fakti se \u00e7do tekst i komunikimit publik do t\u00eb kaloj\u00eb n\u00ebp\u00ebr lektor\u00eb t\u00eb licencuar, edhe po t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb nj\u00eb person publik i bashk\u00ebsive etnike t\u00eb mos e shkruaj drejt maqedonishten, do t\u00eb jet\u00eb aty roli i lektorit q\u00eb do ta korrigjoj\u00eb at\u00eb tekst.<\/p>\n<p>Nisur nga kjo, propozojm\u00eb q\u00eb ky nen t\u00eb riformulohet k\u00ebshtu:<\/p>\n<p><strong>\u201c<\/strong><strong>\u0437\u0430\u0434\u043e\u043b\u0436\u0438\u0442\u0435\u043b\u043d\u043e\u0442\u043e \u0438\u0437\u0443\u0447\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0458\u0430\u0437\u0438\u043a \u0432\u043e <\/strong><strong>\u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u043d\u043e\u0442\u043e \u0438 \u0441\u0440\u0435\u0434\u043d\u043e\u0442\u043e <\/strong><strong>\u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u043e\u0432\u0430\u043d\u0438\u0435<\/strong><strong>, \u0430 \u0432\u043e \u0432\u0438\u0441\u043e\u043a\u043e\u0442\u043e \u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u043e\u0432\u0430\u0438\u0435 \u0434\u0430 \u0431\u0438\u0434\u0435 \u0437\u0430\u0434\u043e\u043b\u0436\u0438\u0442\u0435\u043b\u043d\u043e \u0437\u0430 \u0441\u0442\u0443\u0434\u0435\u043d\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0434 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0441\u043a\u0430 \u0435\u0442\u043d\u0438\u0447\u043a\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043f\u0430\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442, \u043a\u0430\u043a\u043e \u0438 \u0438\u0437\u0431\u043e\u0440\u0435\u043d \u0438\u043b\u0438 \u0444\u0430\u043a\u0443\u043b\u0442\u0430\u0442\u0438\u0432\u0435\u043d \u0437\u0430 \u0441\u0442\u0443\u0434\u0435\u043d\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0434 \u0434\u0440\u0443\u0433\u0438\u0442\u0435 \u0437\u0430\u0435\u0434\u043d\u0438\u0446\u0438 \u0432\u043e \u0437\u0435\u043c\u0458\u0430\u0442\u0430<\/strong><strong>;\u201d<\/strong> (\u201c<em>m\u00ebsimi i detyruesh\u00ebm i gjuh\u00ebs maqedonase n\u00eb arsimin fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm, nd\u00ebrsa n\u00eb arsimin e lart\u00eb t\u00eb jet\u00eb m\u00ebsim i detyruesh\u00ebm p\u00ebr student\u00ebt e p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb etnike maqedonase dhe m\u00ebsim zgjedhor ose fakultativ p\u00ebr student\u00ebt e bashk\u00ebsive t\u00eb tjera etnike\u201d<\/em>).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>N\u00eb nenin 7 t\u00eb k\u00ebtij propozim-ligji thuhet: <strong>\u201c\u041d\u0430 \u0458\u0430\u0432\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430\u0441\u0442\u0430\u043d\u0438 \u0448\u0442\u043e \u0441\u0435 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438\u0437\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u0432\u043e \u0420\u0435\u043f\u0443\u0431\u043b\u0438\u043a\u0430 \u0421\u0435\u0432\u0435\u0440\u043d\u0430 \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430, \u0430 \u0441\u0435 \u0444\u0438\u043d\u0430\u043d\u0441\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u0441\u043e \u0441\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0432\u0430 \u043e\u0434 \u0411\u0443\u045f\u0435\u0442\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0420\u0435\u043f\u0443\u0431\u043b\u0438\u043a\u0430 \u0421\u0435\u0432\u0435\u0440\u043d\u0430 \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430, \u0437\u0430\u0434\u043e\u043b\u0436\u0438\u0442\u0435\u043b\u043d\u043e \u0441\u0435 \u0443\u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u0443\u0432\u0430 \u0438 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0441\u0442\u0430\u043d\u0434\u0430\u0440\u0434\u0435\u043d \u0458\u0430\u0437\u0438\u043a.\u201d<\/strong> (<em>\u201cN\u00eb ngjarjet publike, q\u00eb organizohen n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, nd\u00ebrsa financohen nga mjetet e Buxhetit t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, detyrimisht p\u00ebrdoret edhe gjuha standarde maqedonase\u201d<\/em>).<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ne gjykojm\u00eb se p\u00ebrkufizimi i k\u00ebtill\u00eb n\u00ebnkupton se edhe n\u00eb mjediset ku jetojn\u00eb bashk\u00ebsit\u00eb etnike, n\u00eb rastet kur zhvillohen aktivitete q\u00eb financohen nga buxheti i shtetit, ato duhet t\u00eb jen\u00eb \u201cedhe n\u00eb gjuh\u00ebn maqedonase\u201d. Duke pasur respekt p\u00ebr gjuh\u00ebn maqedonase si gjuh\u00eb zyrtare n\u00eb vend, mendojm\u00eb se imponimi i saj edhe n\u00eb rastet kur zhvillohen aktivitete t\u00eb bashk\u00ebsive etnike dhe ku mund t\u00eb mos ket\u00eb asnj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb etnike maqedonase \u00ebsht\u00eb nj\u00eb detyrim i tep\u00ebrt dhe jofunksional, aq m\u00eb shum\u00eb q\u00eb n\u00eb at\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nd\u00ebrlikohen ngjarjet publike, rriten shpenzimet p\u00ebr shkak t\u00eb nevojave t\u00eb p\u00ebrkthimit dhe, rrjedhimisht, \u00ebsht\u00eb jopraktike. Rrjedhimisht, propozimi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb n\u00eb vend t\u00eb pik\u00ebs (.), t\u00eb vihet presje (,) e pastaj t\u00eb vazhdoj\u00eb: <strong>\u201c, \u043e\u0441\u0432\u0435\u043d <\/strong><strong>\u0432\u043e <\/strong><strong>\u0441\u0440\u0435\u0434\u0438\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0441\u043e \u043c\u043d\u043e\u0437\u0438\u043d\u0441\u043a\u043e \u0433\u0440\u0430\u0453\u0430\u043d\u0438 \u043e\u0434 \u0434\u0440\u0443\u0433\u0438\u0442\u0435 \u0435\u0442\u043d\u0438\u0447\u043a\u0438 \u0437\u0430\u0435\u0434\u043d\u0438\u0446\u0438, \u043a\u043e\u0438 \u0437\u0431\u043e\u0440\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 \u0440\u0430\u0437\u043b\u0438\u0447\u0435\u043d \u0458\u0430\u0437\u0438\u043a \u043e\u0434 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0458\u0430\u0437\u0438\u043a<\/strong><strong>\u201c<\/strong> (<em>\u201c, pos <\/em><em>n\u00eb <\/em><em>mjediset ku shumic\u00ebn e qytetar\u00ebve e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb bashk\u00ebsit\u00eb q\u00eb flasin gjuh\u00eb t\u00eb ndryshme nga maqedonishtja\u201d<\/em>).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Instituti i Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore e Kulturore t\u00eb Shqiptar\u00ebve konsideron se ligjet duhet t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb mir\u00ebqenies s\u00eb qytetar\u00ebve dhe kohezionit nd\u00ebretnik dhe nuk duhet t\u00eb prodhojn\u00eb animozitet dhe mosbesim. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, shpresojm\u00eb se sugjerimet tona do t\u00eb pranohen n\u00eb k\u00ebso fryme dhe ato do t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr avancimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebretnike n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Me nderime!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Shkup, 28.01.2020\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ____________________<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 v.v.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Dr. Skender Asani, drejtor<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>P\u00ebrgatiti: Sektori i Gjuh\u00ebs Shqipe<\/p>\n<p>Miratoi: Drejtori<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212; Drejtuar: Kryetarit t\u00eb Kuvendit t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut Qeveris\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit dhe Shkenc\u00ebs t\u00eb RMV-s\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb t\u00eb RMV-s\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs t\u00eb RMV-s\u00eb &nbsp; &nbsp; Propozim p\u00ebr ndryshimin dhe plot\u00ebsimin e Propozim-ligjit p\u00ebr p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs maqedonase &nbsp; &nbsp; T\u00eb nderuar, Instituti i &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4377,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4374"}],"collection":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4374"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4380,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4374\/revisions\/4380"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}