{"id":6614,"date":"2022-09-07T08:36:51","date_gmt":"2022-09-07T07:36:51","guid":{"rendered":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/?p=6614"},"modified":"2022-09-07T08:36:51","modified_gmt":"2022-09-07T07:36:51","slug":"drita-e-gonxhes-nje-karvan-qe-udhetoi-ne-kater-shtete-dhe-hapi-shume-shtigje-mirkuptimi-ne-mes-te-njerezve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/drita-e-gonxhes-nje-karvan-qe-udhetoi-ne-kater-shtete-dhe-hapi-shume-shtigje-mirkuptimi-ne-mes-te-njerezve\/","title":{"rendered":"\u201cDrita e Gonxhes\u201d, nj\u00eb karvan q\u00eb udh\u00ebtoi n\u00eb kat\u00ebr shtete dhe hapi shum\u00eb shtigje mirkuptimi n\u00eb mes t\u00eb njer\u00ebzve"},"content":{"rendered":"

\u201cT\u00eb merresh me jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e N\u00ebn\u00ebs Tereze, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb thjesht\u00eb rutinore, por \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr ballafaqim me t\u00eb panjohurat q\u00eb dalin gjat\u00eb dep\u00ebrtimit n\u00eb bot\u00ebn e saj komplekse e shum\u00ebdimensionale. Sepse N\u00ebna Tereze nuk ishte vet\u00ebm nj\u00eb b\u00ebmir\u00ebse, si\u00e7 perceptohet gabimisht n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb opinionit publik, por ajo paras\u00ebgjithash ishte patentuese e nj\u00eb sistemi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb sjelljes dhe qasjes ndaj \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb mprehta shpirt\u00ebrore q\u00eb askush tjet\u00ebr nuk i trajtonte dhe nuk i njihte m\u00eb mir\u00eb se ajo.\u201d (Prof. dr. Skender ASANI)<\/p>\n

Shkruan Dr. Besnik Rameti<\/strong><\/p>\n

Manifestimi kulturor-shkencor \u201cDrita e Gonxhes\u201d (edicioni i dyt\u00eb) filloi m\u00eb 26 gusht n\u00eb Shkup dhe n\u00eb Prishtin\u00eb dhe p\u00ebrfundoi m\u00eb 05 shtator 2022 n\u00eb Shkup, Prishtin\u00eb dhe n\u00eb Tiran\u00eb. Hapja solemne u b\u00eb n\u00eb Sheshin qendror t\u00eb Shkupit, mbi themelet e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb lindjes s\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze, me \u00e7\u2019rast u promovua nr. 1 revist\u00ebs kulturore-shkencore\u00a0 \u201cDrita e Gonxh\u00ebs\u201d dhe vazhdoi n\u00eb dit\u00ebt n\u00eb vijim, me organizimin e aktiviteteve t\u00eb ve\u00e7anta, si\u00e7 ishin prezantimi n\u00eb Strug\u00eb i veprimtaris\u00eb hulumtuese-botuese t\u00eb Departamentit\u00a0 p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e Gonxhe-Bojaxhiut-N\u00ebn\u00ebs Tereze, Ora letrare, q\u00eb u mbajt n\u00eb Letnic\u00eb m\u00eb 28 gusht, promovimi i librit \u201cLetra t\u00eb Gonxhe Bojaxhiut- N\u00ebn\u00ebs Tereze\u201d, t\u00eb autorit Anton Nik\u00eb Berisha m\u00eb 29 gusht, promovim i librit \u201cRaportimet e shtypit zviceran mbi N\u00ebn\u00ebn Tereze\u201d\u00a0 t\u00eb autorit Zef Noka, m\u00eb 01 shtator, prezantimi n\u00eb Selanik i veprimtaris\u00eb hulumtuese-botuese t\u00eb Departamentit\u00a0 p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e Gonxhe-Bojaxhiut-N\u00ebn\u00ebs Tereze m\u00eb 03 shtator dhe m\u00eb 05 shtator p\u00ebrmbyllja e manifestimit me ekspozit\u00ebn e titulluar \u201cE kam n\u00eb zem\u00ebr popullin tem shqiptar\u201d q\u00eb u organiyua n; Shkup, n\u00eb Prishtin\u00eb dhe n\u00eb Tiran\u00eb.
\nKy manifestim, q\u00eb p\u00ebrkoi me 112 vjetorin e lindjes dhe me 25 vjetorin e vdekjes s\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze, pati n\u00eb vetvete disa aspekte t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb Departamentit\u00a0 p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e Gonxhe-Bojaxhiut-N\u00ebn\u00ebs Tereze pran\u00eb ITSHKSH, ku spikat synim kryesor p\u00ebr t\u2019ia prezantuar bot\u00ebs\u00a0 t\u00eb panjohurat\u00a0 e figur\u00ebs s\u00eb Gonxhe Bojaxhiut dhe p\u00ebr t\u00eb kompletuar njohurit\u00eb e munguara t\u00eb publikut shqiptar me t\u00eb panjohurat e N\u00ebn\u00ebs Tereze nga autor\u00eb e v\u00ebzhgues t\u00eb huaj.<\/p>\n

Hapja solemne e edicionit t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb manifestimit \u201cDrita e Gonxhes\u201d n\u00eb Shkup dhe n\u00eb Prishtin\u00eb <\/strong><\/p>\n

M\u00eb 26.08.2022\u00a0 n\u00eb sheshin e Shkupit, aty ku \u00ebsht\u00eb pllaka p\u00ebrkujtimore e vendlindjes s\u00eb N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb, u hap manifestimi kulturor-shkencor \u201cDrita e Gonxhes\u201d, q\u00eb sivjet ia fillon si edicion i ve\u00e7ant\u00eb i organizuar nga Instituti i Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore e Kulturore t\u00eb Shqiptar\u00ebve \u2013 Shkup.<\/p>\n

Ceremonia filloi duke vendosur lule t\u00eb fresk\u00ebta mbi pllak\u00ebn p\u00ebrkujtimore t\u00eb N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb. Me k\u00ebt\u00eb rast lule vendos\u00ebn delegacioni i Institutit, i p\u00ebrfaq\u00ebsuar nga drejtori Dr. Skender Asani, delegacioni i Qeveris\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut \u2013 e p\u00ebrfaq\u00ebsuar nga z\u00ebvend\u00ebskryeministri i par\u00eb, Artan Grubi, Universiteti \u201cN\u00ebna Terez\u00eb\u201d, i p\u00ebrfaq\u00ebsuar nga rektori, Akad. Izet Zeqiri, ambasadori i Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, z. Florian Qehaja, nga bashk\u00ebsit\u00eb fetare \u2013 Kryetari i BFI-s\u00eb, H. Shaqir ef. Fetahu, Don Lush Gjergji nga Ipeshkvia e Kosov\u00ebs dhe z. Pepi Levi nga Bashk\u00ebsia Hebraike e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, si dhe drejtori i Sht\u00ebpis\u00eb P\u00ebrkujtimore t\u00eb N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb, Naser Curri.<\/p>\n

Pastaj filloi manifestimi, me \u00e7\u2018rast fjal\u00ebn e hapjes e pati drejtori i Institutit, Dr. Skender Asani, i cili me k\u00ebt\u00eb rast tha: \u201cT\u00eb merresh me jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e N\u00ebn\u00ebs Tereze, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb thjesht\u00eb rutinore, por \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr ballafaqim me t\u00eb panjohurat q\u00eb dalin gjat\u00eb dep\u00ebrtimit n\u00eb bot\u00ebn e saj komplekse e shum\u00ebdimensionale. Sepse N\u00ebn\u00eb Tereza nuk ishte vet\u00ebm nj\u00eb b\u00ebmir\u00ebse, si\u00e7 perceptohet gabimisht n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb opinionit publik, por ajo paras\u00ebgjithash ishte patentuese e nj\u00eb sistemi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb sjelljes dhe qasjes ndaj \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb mprehta shpirt\u00ebrore q\u00eb askush tjet\u00ebr nuk i trajtonte dhe nuk i njihte m\u00eb mir\u00eb se ajo.\u201d<\/p>\n

\u201cSivjet kur po e organizojm\u00eb edicionin e dyt\u00eb t\u00eb manifestimit tradicional kulturor-shkencor \u201cDrita e Gonxhes\u201d, q\u00eb p\u00ebrkon me 112 vjetorin e lindjes dhe 25 vjetorin e vdekjes s\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze, kemi arritur t\u00eb aktivizojm\u00eb nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb resursesh intelektuale e institucionale brenda dhe jasht\u00eb vendit ton\u00eb, sepse konsiderojm\u00eb se nuk mjafton t\u00eb kesh n\u00eb duar nj\u00eb kauz\u00eb t\u00eb madhe humane e civilizuese si\u00e7 \u00ebsht\u00eb N\u00ebna Tereze, por duhet edhe strategji konkrete p\u00ebr ta shnd\u00ebrruar k\u00ebt\u00eb kauz\u00eb n\u00eb nj\u00eb dioptri m\u00eb t\u00eb zgjeruar.\u201d, p\u00ebrfundoi ai.<\/p>\n

Pas tij t\u00eb pranishm\u00ebve iu drejtua z\u00ebvend\u00ebskryeministri i par\u00eb i Qeveris\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, Artan Grubi, i cili theksoi se: \u201cNuk \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme sa \u00ebsht\u00eb nj\u00eb popull i madh, por \u00e7far\u00eb vlera t\u00eb m\u00ebdha kultivon.\u201d, duke aluduar se N\u00ebna Terez\u00eb i takonte nj\u00eb populli t\u00eb vog\u00ebl, si\u00e7 jan\u00eb shqiptar\u00ebt, por b\u00ebri emrin e madh n\u00eb bot\u00eb me vepr\u00ebn e saj.<\/p>\n

N\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e biografit dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit t\u00eb Ipeshkvis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, fjal\u00eb rasti pati edhe Don Lush Gjergji, i cili theksoi se: \u201cN\u00ebna Terez\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm e madhe, as nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm bamir\u00ebse dhe vet\u00ebm humane. Ajo \u00ebsht\u00eb imitimi m\u00eb i mir\u00eb i njer\u00ebzores n\u00eb bot\u00eb. Prandaj, at\u00eb nuk duhet vet\u00ebm ta madh\u00ebrojm\u00eb, por duhet edhe ta imitojm\u00eb\u201d.<\/p>\n

Kreyetari i Shoqat\u00ebs \u201cShkupjania N\u00ebna Terez\u00eb\u201d, Dim\u00e7e Petrushevski, duke e p\u00ebrsh\u00ebndetur sh\u00ebnimin e 112-vjetorit t\u00eb lindjes, theksoi se \u201cNe t\u00eb gjith\u00eb duhet ta ndjekim shembullin e dashuris\u00eb q\u00eb e reflektonte N\u00ebna Terez\u00eb\u201d.<\/p>\n

Si kryeredaktor i botimit \u201cDrita e Gonxhes\u201d, Emin Azemi, foli jo vet\u00ebm p\u00ebr personalitetin e N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb, por edhe p\u00ebr edicionin e ri q\u00eb i dedikohet pik\u00ebrisht figur\u00ebs s\u00eb N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb dhe do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb botim i p\u00ebrvitsh\u00ebm<\/p>\n

I fundit foli drejtori i Sht\u00ebpis\u00eb P\u00ebrkujtimore t\u00eb N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb, Naser Curri, i cili duke p\u00ebrkujtuar nj\u00eb ngjarje t\u00eb nj\u00eb plaku t\u00eb vetmuar n\u00eb Australi, n\u00eb dhom\u00ebn e err\u00ebt t\u00eb t\u00eb cilit N\u00ebna Terez\u00eb e kishte ndezur nj\u00eb llamb\u00eb, p\u00ebrcolli porosin\u00eb se Drita e Gonxhes nuk shuhet asnj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n

Ky manifestim po organizohet me rastin e 112-vjetorit t\u00eb lindjes dhe 25-vjetorit t\u00eb vdekjes s\u00eb Gonxhe Bojaxhiut \u2013 N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb.<\/p>\n

Pas Shkupit, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn dit\u00eb edhe n\u00eb Prishtin\u00eb n\u00eb prani t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve shpirt\u00ebror e kulturor, u mbajt edicioni i dyt\u00eb i manifestimit kulturor-shkencor \u201cDRITA E GONXH\u00cbS\u201d, i cili do t\u00eb vazhdoj\u00eb deri m\u00eb 5 shtator. Ky manifestim po mbahet n\u00eb shenj\u00eb t\u00eb p\u00ebrkujtimit t\u00eb 112 vjetorit t\u00eb lindjes dhe 25 vjetorit t\u00eb vdekjes s\u00eb N\u00ebn\u00eb Tereze. Drejtori i ITSHKSH, prof dr. Skender Asani, me k\u00ebt\u00eb rast tha se t\u00eb merresh me jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e N\u00ebn\u00ebs Tereze, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb thjesht\u00eb rutinore, por \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr ballafaqim me t\u00eb panjohurat q\u00eb dalin gjat\u00eb dep\u00ebrtimit n\u00eb bot\u00ebn e saj komplekse e shum\u00ebdimensionale. Sepse N\u00ebn\u00eb Tereza, sipas tij, nuk ishte vet\u00ebm nj\u00eb b\u00ebmir\u00ebse, si\u00e7 perceptohet gabimisht n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb opinionit publik, por ajo parasegjithash ishte patentuese e nj\u00eb sistemi t\u00eb ve\u00e7ant t\u00eb sjelljes dhe qasjes ndaj \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb mprehta shpirt\u00ebrore q\u00eb askush tjet\u00ebr nuk i trajtonte dhe nuk i njihte m\u00eb mir\u00eb se ajo.<\/p>\n

\u201cKjo \u00ebsht\u00eb edhe arsyeja kryesore pse ne si Institut iu kemi rrekur ta trajtojm\u00eb k\u00ebt\u00eb figur\u00eb n\u00eb nj\u00eb plan pak a shum\u00eb m\u00eb mikroskopik, duke nxjerr\u00eb nga thesari i saj shpirt\u00ebror e njer\u00ebzor margaritar\u00ebt m\u00eb t\u00eb \u00e7muar , me t\u00eb cil\u00ebt ajo stolisi veten dhe m\u00eb shum\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt. Ajo mbi t\u00eb gjitha stolisi nocionin njeri n\u00eb sk\u00ebterr\u00ebn e lakmive t\u00eb pakufishme dhe vet\u00ebm ata q\u00eb do t\u00eb mund ta deshifrojn\u00eb k\u00ebt\u00eb filozofi jet\u00ebsore t\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze, do ta kuptojn\u00eb se m\u00eb e fuqishme se lakmia megjithat\u00eb \u00ebsht\u00eb dashuria dhe ngroht\u00ebsia njer\u00ebzore. N\u00ebn\u00eb Tereza fali dashuri dhe ngroht\u00ebsi edhe n\u00eb skutat m\u00eb t\u00eb ftofta t\u00eb vetmis\u00eb s\u00eb njer\u00ebzve, t\u00eb cil\u00ebt pasi u braktiks\u00ebn nga rrethi i tyre ku jetonin u pranuan nga N\u00ebna Tereze, me t\u00eb gjitha s\u00ebmundjet, brengat dhe v\u00ebshtir\u00ebsst\u00eb q\u00eb i ka jeta\u201d, tha Asani.<\/p>\n

Mbi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb ka figura e N\u00ebn\u00ebs Tereze si model q\u00eb duhet ndjekur, foli Don Lush Gjergji, i cili tha se secili nga ne duhet t\u00e7 ngjasojm\u00eb k\u00ebsaj gruaje t\u00eb madhe, sepse ajo fali dashuri p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, edhe at\u00ebher\u00eb kur njer\u00ebzit kishin nevoj\u00eb jo vet\u00ebm p\u00ebr buk\u00eb, por edhep\u00ebr v\u00ebmednje dhe p\u00ebr ngroht\u00ebi Duke u nd\u00ebrlidhur me tradit\u00ebn e formimit t\u00eb Gonxhe Bojaxhiu- N\u00ebn\u00eb Tereza, studiuesi dhe bashk\u00ebpun\u00ebtori i jasht\u00ebm i ITSHKH, Mehmet Prishtina, tha se Gonxhja u lind n\u00eb Shkup aty ku e kaloi edhe rinin\u00eb e hershme. Nga i ati Kol\u00eb Bojaxhiu ajo mori edukimin dhe respektin p\u00ebr tjetrin, ndikim ky q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb prezent gjat\u00eb gjith\u00eb misionit t\u00eb saj t\u00eb shenjt\u00eb, n\u00ebnvizoi ai.<\/p>\n

\u201cFamilja Bojaxhiu n\u00eb Shkup ishte der\u00eb e madhe, ku jo rrall\u00eb konak gjenin edhe figura t\u00eb shquara komb\u00ebtare. N\u00eb mesin e tyre edhe Hasan Prishtina, i cili kishte qen\u00eb mysafir i shpeshte i Bojaxhinjve dhe sipas d\u00ebshmitar\u00ebve Gonxhja e vog\u00ebl, q\u00eb m\u00eb von\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet N\u00ebn\u00eb Tereza e famshme, qysh n\u00eb mosh\u00ebn 3 vje\u00e7are kishte qen\u00eb pjes\u00eb e atmosfer\u00ebs familjare ku kishte qen\u00eb prezent edhe Hasan Prishtina\u201d, tha Mehmet Prishtina.<\/p>\n

Prof.dr. Sadri Ramabaja potencoi faktin se N\u00ebna Tereze paraqet kufirin ndar\u00ebs n\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb bote q\u00eb lufon p\u00ebr progres dhe nj\u00eb bote q\u00eb \u00ebsht\u00eb kund\u00ebr k\u00ebtij progresi. Sipas tij, ITSHKSH po luan nj\u00eb rol iluminist n\u00eb zhvillimin e kauzave kulturore q\u00eb em\u00ebrues t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt kan\u00eb evropianizimin e ideve shqiptare.<\/p>\n

Kryerdaktori i revit\u00ebs DRITA E GONXH\u00cbS , Emin Azemi u shpreh se kjo revist\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e strategjis\u00eb p\u00ebr studimin dhe afirmimin e figur\u00ebs s\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze. Duke qen\u00eb e para e k\u00ebtij lloji, tha ai, kjo revist\u00eb me nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe organ i Departamentit p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e Gonxhe Bojaxhiut-N\u00ebn\u00eb Tereze dhe synon t\u00eb sintetizoj\u00eb mendimin intelektual e shpirt\u00ebror mbi k\u00ebt\u00eb figur\u00eb t\u00eb madhe, e cila doli nga Shkupi si shqiptare dhe u b\u00eb \u201cpron\u00eb pa komb\u00ebsi\u201d e gjith\u00eb njer\u00ebzimit.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb revist\u00eb do t\u00eb botohen shkrime autoriale dhe kontribute t\u00eb ve\u00e7anta nga jeta dhe vepra e N\u00ebn\u00ebs Tere, duke lart\u00ebsuar k\u00ebshtu n\u00eb nivele m\u00eb t\u00eb larta standarde e valorizimit kritik mbi k\u00ebt\u00eb em\u00ebr t\u00eb p\u00ebrve\u00e7\u00ebm t\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebs, n\u00ebnvizoi Azemi.<\/p>\n

Nes\u00ebr n\u00eb dit\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb manifestimit kulturor-shkencor \u201cDRITA E GONXH\u00cbS\u201d, do t\u00eb prezantohet n\u00eb Strug\u00eb veprimtaria shkencore dhe hulumtuese e Departamentit p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e Gonxhe Bojaxhiut-N\u00ebn\u00ebs Tereze , me \u00e7\u2019rast do t\u00eb ndahen edhe disa mir\u00ebnjohje p\u00ebr veprimtar\u00ebt lokal\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj komune.<\/p>\n

Karvani i\u201cDrits s\u00eb Gonxh\u00ebs\u201d vazhdoi rrug\u00ebtimin n\u00eb Strug\u00eb<\/strong><\/p>\n

M\u00eb 27 gusht 2022, karvani i Manifestimit shkencor \u2013kulturor \u201cDrita e Gonxh\u00ebs\u201d udh\u00ebtoi p\u00ebr n\u00eb Strug\u00eb, me \u00e7\u2019rast para nj\u00eb auditoriumi t\u00eb zgjedhur u prezantua strategjia e pun\u00ebs s\u00eb Departamentit p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e Gonxhe Bojaxhiut \u2013 N\u00ebn\u00ebs Tereze pran\u00eb ITSHKSH-s\u00eb.Ky aktivitet u mbajt n\u00eb bashk\u00ebpunim me K\u00ebshillin e komun\u00ebs s\u00eb Strug\u00ebs, kurse kryetarja e k\u00ebtij k\u00ebshilli, Arb\u00ebresha Vlashi n\u00eb\u00a0 em\u00ebr t\u00eb kryetarit Ramiz Merko dhe t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb K\u00ebshillit komunal,shprehi k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb q\u00eb ITSHKSH kishte zgjedhur pik\u00ebrisht Strug\u00ebn p\u00ebr t\u00eb shpalosur dit\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb edicionit t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb manifestimit \u201cDrita e Gonxh\u00ebs\u201d.<\/p>\n

Delegacioni i manifestimit \u201cDrita e Gonxh\u00ebs\u201d, n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrje t\u00eb t\u00eb cilit ishte edhe Don Lush Gjergji dhe Don Fatmir Koliqi,\u00a0 vizitoi edhe Myftin\u00eb e Strug\u00ebs, me \u00e7\u2019rast u mir\u00ebprit nga myftiu Salim Sulejmani.<\/p>\n

Koordinatori i k\u00ebtij manifestimi dhe kryeredaktori i revist\u00ebs \u201cDrita e Gonxh\u00ebs, Emin Azemi, pasi iu d\u00ebshiroi mir\u00ebseardhje t\u00eb ftuarve, prezantoi shkurtimisht p\u00ebrmbajtjen dhe ecurin\u00eb e k\u00ebtij manifestimi, duke potencuar q\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen edhe nga ky rajon pritet t\u00eb ket\u00eb njer\u00ebz q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb projektet dhe studimet q\u00eb do t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e revist\u00ebs \u201cDrita e Gonxh\u00ebs\u201d.<\/p>\n

Struga si pjes\u00eb e gjeografis\u00eb k\u00ebrkimore-shkencore paraqet nj\u00eb target mjaft t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb hart\u00ebn e trash\u00ebgimis\u00eb shpirt\u00ebrore t\u00eb ITSHKSH-s\u00eb, tha drejtori prof.dr. Skender Asani. Prandaj jo rast\u00ebsisht, sipas tij, edhe n\u00eb Strug\u00eb do t\u00eb funksionoj\u00eb Qendra e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore e cila do t\u00eb mbuloj\u00eb nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb aktivitetesh k\u00ebrkimore n\u00eb Pellgun e Ohrit.<\/p>\n

\u201cStruga dhe strugant\u00ebt historikisht kan\u00eb luajtur rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb proceset nd\u00ebrgjegj\u00ebsuese t\u00eb popullit shqiptar, duke filluar nga periudha e pas LDB-s\u00eb, n\u00eb demonstrat e 68-t\u00ebs dhe 81-shit deri te rezistenc\u00ebn e U\u00c7K-s\u00eb. Nga ky rajon kan\u00eb dal\u00eb personalitete t\u00eb shquara, t\u00eb cil\u00ebt me atdhetarin\u00eb e tyre ndikuan n\u00eb p\u00ebrshpejtimin e proceseve liridash\u00ebse e shtetnd\u00ebrtuese t\u00eb shqiptar\u00ebve\u201d, tha Asani.<\/p>\n

Ai me k\u00ebt\u00eb rast falemnideroi Ministrin\u00eb e Arsimit dhe Shkenc\u00ebs, n\u00eb krye me ministrin Jeton Shaqiri, i cili personasisht \u00ebsht\u00eb angazhuar n\u00eb faktorizimin institucional t\u00eb ITSHKSH-s\u00eb.<\/p>\n

MASH ka mb\u00ebshtetur veprimtarin\u00eb shkencore e hulumtuese t\u00eb ITSHKSH, tha ministri Shaqiri dhe sipas tij kjo i atribuohet kryesisht pun\u00ebs kreative t\u00eb drejtorit Asani i cili sht\u00eb nd\u00ebr t\u00eb rrall\u00ebt q\u00eb dor\u00ebzon raporte konkrete p\u00ebr pun\u00ebt e kryera t\u00eb Institutit. Ai pastaj foli p\u00ebr portretin moral e njer\u00ebzor\u00a0 t\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze, duke potencuar se ajo vazhdon t\u00eb ushtroj\u00eb ndikim n\u00eb nd\u00ebrgjegjet kolektive t\u00eb njer\u00ebzve.<\/p>\n

ITHKH sukseset e veta ia atribuon edhe miq\u00ebve e bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb jasht\u00ebm, kontributi i t\u00eb cil\u00ebve \u00ebsht\u00eb mjaft i qen\u00ebsish\u00ebm n\u00eb procesin e verfikimit shkencor. Nj\u00ebri prej tyre \u00ebsht\u00eb edhe Don Lush Gjergji, i cili ka ndjekur hap pas hapi rrit\u00ebn dhe zhvillimin e ITSHKSH-s\u00eb, duke qen\u00eb jo rrall\u00eb edhe konsultantat profesional p\u00ebr tema e \u00e7\u00ebshtje t\u00eb caktuara. Ai shprehu k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb q\u00eb ndodhet n\u00eb Strug\u00eb, n\u00eb nj\u00eb qytet i cili sipas tij, d\u00ebshmoi se ka zem\u00ebr t\u00eb madhe me njer\u00ebz t\u00eb mrekulluesh\u00ebm t\u00eb cil\u00ebt u treguan t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb sakrifikojn\u00eb p\u00ebr mbijetes\u00ebn e v\u00ebllez\u00ebrve e motrave nga Kosova kur ata kalonin momente t\u00eb v\u00ebshtira gjat\u00eb viteve n\u00ebnt\u00ebdhjet\u00eb.<\/p>\n

Nj\u00eb popull q\u00eb nxjerr nga gjiri i vet figura t\u00eb m\u00ebdha, tha Izmit Nura, zv.drejtor i Agjensis\u00eb p\u00ebr Emigracion, e ka dyfish p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, sepse n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb duhet t\u00eb ndjek modelin q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson ajo figur\u00eb, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, duhet ta ruaj\u00eb at\u00eb figur\u00eb nga trajtat e ndryshme t\u00eb abuzimit, sepse jo rrall\u00eb\u00a0 ato edhe kep\u00ebrdoren nga struktura t\u00eb ndryshme konjukturale.<\/p>\n

\u201cN\u00ebna Tereze p\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb nuk mund t\u00eb futet n\u00eb asnj\u00eb kall\u00ebp q\u00eb ia caktojn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, sepse ajo veproi jasht\u00eb kornizave dhe jasht\u00eb kanoneve t\u00eb shkruara e t\u00eb pashkruara. Ajo kishte filozofin\u00eb e saj origjinale t\u00eb t\u00eb menduarit dhe vepruarit dhe si e till\u00eb ajo ofroi mir\u00ebsin\u00eb dhe but\u00ebsin\u00eb njer\u00ebzore n\u00eb komunkimin e p\u00ebrditsh\u00ebm\u201d, n\u00ebnvizoi Nura.<\/p>\n

Pjes\u00eb e k\u00ebtij aktiviteti, ishte edhe atmosfera artistike q\u00eb solli aktori Xhevat Limani, i cili p\u00ebr audienc\u00ebn fali emocione pasi deklamoi disa vargje t\u00eb shkruara nga N\u00ebna Tereze.<\/p>\n

Takimi me strugan\u00ebt p\u00ebrfundoi me ndarjen e mir\u00ebnjohjes p\u00ebr Irfan Vlashin, nj\u00eb atdhetar dhe veprimtar i dalluar i k\u00ebtij rajoni, me \u00e7ka kontributi i tij nuk mund t\u00eb mos ishte n\u00eb fokusin e ITSHKSH-s\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb Letnic\u00eb, poet\u00ebt lexuan poezi p\u00ebr N\u00ebn\u00ebn Tereze <\/strong><\/p>\n

M\u00eb 28 gusht 2022, Manifestimit kulturor-shkencor \u201cDrita e Gonxh\u00ebs\u201d, tuboi disa poet\u00eb n\u00eb Letnic\u00eb t\u00eb Vitis\u00eb t\u00eb cil\u00ebt lexuan krijime letrare kushtuar N\u00ebn Terez\u00ebs. Ora letrare u mbajt n\u00eb Kish\u00ebn e Letnic\u00ebs, me \u00e7\u2019rast u shpreh\u00ebn edhe faleminderime p\u00ebr famullitarin e k\u00ebsaj kishe, Don Marjan Dem\u00ebn, i cili ofroi mik\u00ebpritje dhe kushte q\u00eb kjo or\u00eb letrare t\u00eb mbahet n\u00eb nj\u00eb atmosfer\u00eb sa m\u00eb dinjitoze.<\/p>\n

Drejtori\u00a0 i ITSHKSH, prof.dr. Skender Asani, tha se kjo or\u00eb letrare po mbahet jo rast\u00ebsisht n\u00eb Letnic\u00eb, sepse pik\u00ebrisht k\u00ebtu N\u00ebna Tereze e ka marr\u00eb drit\u00ebn nga Zoti dhe bekimin p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb miq\u00ebsis\u00eb dhe dashuris\u00eb bot\u00ebrore, duke e shnd\u00ebrruar Gonxhen shqiptare nga Shkupi n\u00eb N\u00ebn\u00ebn Tereze t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n

Ora letrare u b\u00eb n\u00eb bashk\u00ebpunim me Ars klubin letrar \u201cBeqir Musliu\u201d nga Gjilani dhe Shoqata e shkrimtar\u00ebve \u201cRamadan Musliu\u201d nga Vitia.<\/p>\n

I pranish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb manifestim ishte edhe Don Lush Gjergj, i cili tha se ideja p\u00ebr t\u00eb organizuar k\u00ebt\u00eb or\u00eb letrare pik\u00ebrisht n\u00eb Letnic\u00eb nd\u00ebrlidhet me thirrjen q\u00eb N\u00ebna Tereze kishte marr\u00eb m\u00eb 14 gusht 1928\u00a0 p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb misionare e paq\u00ebs dhe dashuris\u00eb.<\/p>\n

Poet\u00ebt q\u00eb lexuan n\u00eb k\u00ebt\u00eb or\u00eb letrare erdh\u00ebn nga disa rajone dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb disa brezave, duke filluar nga Ibrahim Kadriu, Anton Nik\u00eb Berisha, Prend Buzhala e deri te Sabit Rrustemi, Sadete T\u00ebrnava, Gani Byty\u00e7i, Nexhat Rexha, Ahmet Selmani, Alisa Bekteshi, Sar\u00eb Gjergji dhe Marigona Muja.<\/p>\n

Udh\u00ebheq\u00ebsi i k\u00ebsaj ore letrare, Emin Azemi, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e kryeredaktorit t\u00eb revit\u00ebs \u201cDrita e Gonxh\u00ebs\u201d , duke u nd\u00ebrlidhur me misionin e shenjt\u00eb t\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze tha se p\u00ebrderisa astronaut\u00ebt p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb iu nevoitet nj\u00eb stacion astronomik, N\u00ebn Tereza Letnic\u00ebn e pati stacion prej ku u nis\u00eb n\u00eb misionin e saj t\u00eb shenjt\u00eb.<\/p>\n

\u201cItaka q\u00eb u p\u00ebrdor si metafor\u00eb poetike, p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb duan t\u00eb kthehen aty ku kan\u00eb lindur, q\u00eb nga Homeri e deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme, n\u00eb mend\u00ebsin\u00eb e N\u00ebn\u00ebn Tereze, kishte p\u00ebsuar nj\u00eb p\u00ebrmbysje, sepse ajo jet\u00ebn e saj nuk e p\u00ebrfundoi n\u00eb vendlindjen e saj por n\u00eb Kalkut\u00eb, ku edhe u b\u00eb pjes\u00eb e dhembjes dhe vetmis\u00eb, duke hequr dor\u00eb vullnetarisht nga k\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb q\u00eb sjell jeta n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb sh\u00ebrbimit ndaj t\u00eb tjer\u00ebve, ndaj t\u00eb s\u00ebmurve dhe\u00a0 ndaj t\u00eb vetmuarve\u201d, tha Emin Azemi.<\/p>\n

Ai n\u00eb fund elaboroi edhe kuptimin e nj\u00eb toposi poetik, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb El Dorado.<\/p>\n

\u201cT\u00eb gjith\u00eb e synojn\u00eb El Doradon, vendin e premtuar, p\u00ebr t\u00eb realizuar \u00ebndrrat e jet\u00ebs, por vet\u00ebm N.Tereza u b\u00eb vet El Dorado p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt, sepse vet\u00ebm ashtu ajo do t\u00eb p\u00ebrmbushte q\u00ebllimin dhe vendimin q\u00eb kishte marr\u00eb n\u00eb Letnic\u00eb n\u00eb nat\u00ebn e 15 gushtit t\u00eb vitit 1928, p\u00ebr t\u00eb t\u00eb shkuar n\u00eb mision p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrkushtuar t\u00ebr\u00ebsisht Zotit dhe shp\u00ebtimit t\u00eb shpirtrave\u201d, n\u00ebnizoi Azemi.<\/p>\n

ITSHKSH faleminderon Drejtorin\u00eb e Kultur\u00ebs n\u00eb Komun\u00ebn e Vitis\u00eb, sidomos drejtorin Valmir Sahitin, p\u00ebr mb\u00ebshtetjen institucionale t\u00eb k\u00ebsaj ore letrare.<\/p>\n

Anton Nik\u00eb Berisha solli <\/strong>50 letrat e N\u00ebn\u00ebs Tereze <\/strong><\/p>\n

M\u00eb 29 gusht 2022 <\/strong>\u00a0n\u00eb amfiteatrin e Sht\u00ebpis\u00eb muze \u201cN\u00ebn\u00eb Tereza\u201d n\u00eb Shkup, ITSHKSH promovoi librin \u201cLetra t\u00eb Gonxhe Bojaxhiut \u2013 N\u00ebn\u00eb Terezes\u201d, e autorit Anton Nik\u00eb Berisha. Ky lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e veprimtaris\u00eb hulumtuese e shkencore t\u00eb Departamentit p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e Gonxhe Bojaxhiut- N\u00ebna Tereze dhe vjen n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb manifestimit tradicional kulturor-shkencor \u201cDrita e Gonxh\u00eb\u201d.<\/p>\n

Drejtori i Sht\u00ebpis\u00eb muze\u201cN\u00ebn\u00eb Tereza\u201d n\u00eb Shkup, Naser Curri, foli p\u00ebr historikun e themelimit t\u00eb k\u00ebsaj sht\u00ebpie, duke shtuar se ajo tash m\u00eb \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb qend\u00ebr vizitash t\u00eb shumta nga vendi dhe nga bota.<\/p>\n

E ve\u00e7anta e k\u00ebsaj ngjarje q\u00eb nd\u00ebrlidhet me promovimin e\u00a0 librit \u201cLetra t\u00eb Gonxhe Bojaxhiut \u2013 N\u00ebn\u00eb Terezes\u201d, e autorit Anton Nik\u00eb Berisha, \u00ebsht\u00eb se ajo po mbahet mbi themelet e dikurshme t\u00eb Kish\u00ebs \u201cZemra e Krishtit\u201d n\u00eb Shkup, nj\u00eb epiqend\u00ebr kjo e kujtes\u00ebs kolektive p\u00ebr shqiptar\u00ebt katolik\u00eb t\u00eb Shkupit, tha drejtori i ITSHKSH-s\u00eb, prof.dr. Skender Asani.<\/p>\n

\u201cSot kur po iu kthehemi letrave t\u00eb N\u00ebn\u00eb Tereze na kujtohet Gonxhja e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb hershme, e cila n\u00eb brezat e sot\u00ebm transmeton krenari e dinjitet, por edhe kund\u00ebrv\u00ebnie ndaj p\u00ebrpjekjeve monstruoze p\u00ebr ta zhb\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb komunitet. ITSHKSH po e rikthen mozaikun e cop\u00ebzuar t\u00eb nj\u00eb memorie q\u00eb po nxjerr n\u00eb sip\u00ebrfaqe strategjin\u00eb e rivler\u00ebsimit t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore e shpirt\u00ebrore t\u00eb katolik\u00ebve shqiptar\u00eb, n\u00eb krye me bojaxhinjt\u00eb e Shkupit\u201d, \u00a0n\u00ebnvizoi Asani.<\/p>\n

Redaktori i k\u00ebtij libri, Emin Azemi, duke folur p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb kan\u00eb letrat e N\u00ebn\u00eb Tereze, shtroi pyetjet: A ka mundur N\u00ebna Tereze t\u00eb mjaftohej me pun\u00ebt q\u00eb ajo b\u00ebri n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb njeriut dhe Hyjit, pa pasur nevoj\u00eb t\u00eb shkruaj letra? \u00c7ka e nxiti at\u00eb t\u00eb shkruaj letra dhe pse ajo letrat i konsideronte si pjes\u00eb t\u00eb misionit t\u00eb saj t\u00eb shjenjt\u00eb?<\/p>\n

P\u00ebrgjigjen m\u00eb t\u00eb mir\u00eb si duket e ka dh\u00ebn\u00eb Kanti, , tha Azemi, i cili teksa zb\u00ebrthen natyr\u00ebn filozofike e letrare t\u00eb let\u00ebrk\u00ebmbimit, thoshte se ata q\u00eb shkruajn\u00eb letra synojn\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsin\u00eb, sepse ata shkruajn\u00eb p\u00ebrtej caqeve t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb shkruesit.<\/p>\n

\u201cEdhe N\u00ebna Tereze, si\u00e7 mund ta v\u00ebrejm\u00eb edhe n\u00eb k\u00ebto 50 letra t\u00eb p\u00ebrzgjedhura me kujdes nga Anton N Berisha, doli p\u00ebrtej koh\u00ebs kur i shkroi letrat, madje p\u00ebrtej hap\u00ebsir\u00ebs, sepse ajo\u00a0 vazhdon t\u2019i thyej kufinjt kohor e hap\u00ebsinor\u00a0 tash e n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n

N\u00ebse i b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb zb\u00ebrthim teorik natyr\u00ebs s\u00eb let\u00ebrshkrimit do t\u00eb v\u00ebrejm\u00eb se m\u00eb tep\u00ebr sesa nj\u00eb let\u00ebr drejtuar tjetrit, let\u00ebrshkruesi ka nevoj\u00eb t\u00eb shkruaj fillimisht p\u00ebr vetveten dhe ia drejton vetvetes. N\u00ebna Tereze shkoi p\u00ebrtej k\u00ebtij postulati teorik, pasi q\u00eb n\u00eb letrat e saj gjejm\u00eb nj\u00eb\u00a0 shtytje t\u00eb brendshme p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebsuar vetveten me shqet\u00ebsimet dhe vuajtjet e tjetrit dhe ajo fundja k\u00ebt\u00eb nuk e b\u00ebnte pse kishte d\u00ebshir\u00eb, por pse nuk e ndiente veten t\u00eb liruar shpirt\u00ebrisht n\u00ebse nuk shprehte dashurin\u00eb e pazakonshme\u00a0 p\u00ebr Hyjin, e cila, si\u00e7 e thot\u00eb edhe autori, provohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pand\u00ebrmjetme me dashurin\u00eb dhe me flijimin p\u00ebr njeriun\u201d, n\u00ebnizoi Emin Azemi.<\/p>\n

Shkrimtari dhe artisti figurativ Gani Byty\u00e7i tha se libri i Anton Nik\u00eb Berish\u00ebs vjen si nj\u00eb thesar q\u00eb mbart opusi i letrave t\u00eb N\u00ebn\u00eb Tereze, duke ve\u00e7uar me k\u00ebt\u00eb rast letr\u00ebn e fundit t\u00eb cil\u00ebn ajo e kishte shkruar sa ishte n\u00eb shtratin e vdekje. Fuqia e porosis\u00eb s\u00eb k\u00ebsaj letre q\u00ebndron n\u00eb faktin se N\u00ebna Tereze edhe n\u00eb minutat e fundit t\u00eb jet\u00ebs po mendonte p\u00ebr fatet e atyre q\u00eb po i linte pas.
\nStudiuesi dhe shkrimtari Anton Nik\u00eb Berisha, duke folur n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e autorit tha se N\u00ebna Tereze d\u00ebshmoi mish\u00ebrimin e thell\u00eb t\u00eb dashuris\u00eb dhe t\u00eb flijimit t\u00eb saj p\u00ebr t\u00eb varf\u00ebrit dhe t\u00eb brakisurit, pa dallim se kush ishin dhe nga vinin.<\/p>\n

\u201cPrejardhjen e vet shqiptare N\u00ebna e p\u00ebrmend n\u00eb disa raste t\u00eb ve\u00e7anta. K\u00ebshtu n\u00eb letr\u00ebn e 7 shkurtit t\u00eb vitit 1947 drejtuar cardinal prefektit t\u00eb Kongregat\u00ebs s\u00eb henjt\u00eb p\u00ebr beimtar\u00ebt e rom\u00ebs, ku k\u00ebrkonte lejen p\u00ebr t\u00eb dale nga rendi i Loretos, t\u00eb shekullarizohej, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb merrej vet\u00ebm me t\u00eb varf\u00ebrit e m\u00eb t\u00eb varf\u00ebrve, me jetim\u00ebt dhe me t\u00eb g\u00ebrbulurit, e p\u00ebrmend prejardhjen dhe emrin e vajz\u00ebris\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb let\u00ebr, N\u00ebna shkruante: \u201cKam hyr\u00eb n\u00eb Institutin e s\u00eb Lumes Mari Virgj\u00ebr n\u00eb tetorin e vitit 1928; m\u00eb 1931 i kam b\u00ebr\u00eb kushtet e para, nd\u00ebrsa ato t\u00eb pjekuris\u00eb m\u00eb 1937 n\u00eb Darjeeling. Punoj n\u00eb Indi (Bengala) nga viti 1931. Jam e lindur shqiptare, por kam jetuar me prind\u00ebrit e mi n\u00eb Jugosllavi\u201d, sakt\u00ebsoi Berisha.<\/p>\n

N\u00ebna Tereze n\u00eb fokusin e shtypit zviceran<\/strong><\/p>\n

N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb manifestimit \u201cDrita e Gonxh\u00ebs\u201d \u00a0m\u00eb 01 shtator\u00a0 n\u00eb ITSHKSH u promovua libri \u201cRaportimet e gazetave zvicerane p\u00ebr N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebn\u201d (nj\u00eb udh\u00ebtim n\u00ebp\u00ebr koh\u00eb) i autorit Zef Noka.<\/p>\n

Drejtori i ITSHKSH, prof.dr. Skender Asani, tha se ky lib\u00ebr vjen si produkt i nj\u00eb pune p\u00ebrkushtuese t\u00eb studiuesit Zef Noka, i cili pas nj\u00eb hulumtimi q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb ka p\u00ebrzgjedhur shkrimet kryesore t\u00eb gazetave zvicerane kushtuar N\u00ebn\u00ebs Tereze. Ai tha se Zvicra, p\u00ebrpos si vend i njohuer me banka ku ruhen parat\u00eb e gjith\u00eb bot\u00ebs, ka ruajtur edhe nj\u00eb thesar t\u00eb \u00e7muar n\u00eb saje t\u00eb raportimeve q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb gazetat zvicernae p\u00ebr N\u00ebn\u00eb Tereze.<\/p>\n

N\u00ebna Tereze , para se t\u00eb njihej nga vet shqiptar\u00ebt, ajo u njoh e u nderua nga t\u00eb tjer\u00ebt. N\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste ajo ishte nj\u00eb \u201cmoll\u00eb e ndaluar\u201d, kurse n\u00eb Jugosllavin\u00eb titiste, N\u00ebna Tereze trajtohej si nj\u00eb jugosllave me \u201corigjin\u00eb shqiptare\u201d, tha recenzenti i librit, Emin Azemi, i cili vuri n\u00eb dukje se t\u00eb ndodhur n\u00eb mes t\u00eb k\u00ebtyre dy ekstremeve, shqiptar\u00ebt endej dhe k\u00ebndej Drinit, kishin perceptime t\u00eb ndryshme mbi N\u00ebn\u00ebn Tereze dhe p\u00ebr rrjedhoj\u00eb kjo u manifestua edhe n\u00eb vitet pasuese, kur figura e saj, dikund \u2013dikund lart\u00ebsohej , dikund \u2013dikund mohohej fare.<\/p>\n

\u201cKy lavjerr\u00ebs q\u00eb l\u00ebvizte n\u00eb mend\u00ebsin\u00eb publike t\u00eb shqiptar\u00ebve nuk kishte arritur t\u00eb formoj\u00eb nj\u00eb perceptim t\u00eb qart\u00eb e objektiv mbi k\u00ebt\u00eb figur\u00eb emblematike q\u00eb shkonte p\u00ebrtej kufinjve kohor e hap\u00ebsinor.<\/p>\n

Nevoja p\u00ebr ta njohur m\u00eb mir\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb komunkuar me gjith\u00eb ata q\u00eb N\u00ebn\u00ebn Tereze e trajtuan si personazh kronikash e intervistash gazetareske, u shoq\u00ebrua nga nj shtytje e brendshme e disa intelektual\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb diaspor\u00eb t\u00eb cil\u00ebt vendos\u00ebn ura komunkimi n\u00eb mes t\u00eb mediave t\u00eb huaja dhe publikut shqiptar.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb dipotri duhet shikuar edhe librin \u201cRaportimet e gazetave zvicerane p\u00ebr N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebn\u201d (nj\u00eb udh\u00ebtim n\u00ebp\u00ebr koh\u00eb) e autorit Zef Noka, i cili pas nj\u00eb hulumtimi disa vje\u00e7ar dhe duke qen\u00eb nj\u00eb gjurmuse i pasionuar i arkivave zvicerane (bashk\u00eb me Albert Ramajn), ka arritur q\u00eb p\u00ebr lexuesin shqiptar t\u00eb sjell nj\u00eb kronologji autentike t\u00eb shtypit t\u00eb shkruar zvivceran mbi nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb aktivitetesh n\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze n\u00eb Zvic\u00ebr dhe jasht\u00eb saj.<\/p>\n

Autori, i udh\u00ebhequr nga nj\u00eb pedant\u00ebri admiruese ka b\u00ebr\u00eb \u201cnj\u00eb udh\u00ebtim n\u00eb koh\u00eb\u201d, duke shfletuar gazetat zvicerane, ku N\u00ebna Tereze paraqitet me t\u00eb gjitha nuansat e angazhimit dhe dinamik\u00ebs, si nj\u00eb protagoniste aktive e ngjarjeve e udh\u00ebtimeve dhe si nj\u00eb figur\u00eb influente q\u00eb krijonte aty p\u00ebr aty situata q\u00eb ndikonin drejp\u00ebrdrejt n\u00eb jet\u00ebn e njer\u00ebzve.<\/p>\n

Lexuesi pasi ta ket\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb \u201cudh\u00ebtim n\u00eb koh\u00eb\u201d, do ta ket\u00eb t\u00eb qart\u00eb se shtypi zviceran ka sh\u00ebrbyer si nj\u00eb regjistrues besnik i rrug\u00ebtimit jet\u00ebsor t\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze, kurse autori ia ka dal\u00eb t\u00eb p\u00ebrzgjedh shkrimet sipas nj\u00eb metodologjie t\u00eb larmishme zhanrore, duke filluar nga lajmi, kronika, reportazhi e deri te komenti e intervistat e shumta\u201d, n\u00ebnvizoi Azemi.<\/p>\n

Kryeredaktori i revit\u00ebs \u201cDrita\u201d dhe famullitari i Prishtin\u00ebs Don Fatmir Koliqi tha se libri \u201cRaportimet e gazetave zvicerane p\u00ebr N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebn\u201d (nj\u00eb udh\u00ebtim n\u00ebp\u00ebr koh\u00eb) e autorit Zef Noka \u00ebsht\u00eb nj\u00eb model i mir\u00eb se si duhet studiuesit t\u2019iu qasen mediave t\u00eb cilat kan\u00eb shkruar p\u00ebr N\u00ebn\u00eb Tereze. Ai me k\u00ebt\u00eb rast p\u00ebrmendi disa korifej t\u00eb mendimit q\u00eb kishin shkruar p\u00ebr N\u00ebn\u00ebn Tereze e q\u00eb ishin botuar n\u00eb revist\u00ebn \u201cDrita\u201d.<\/p>\n

Don Fatmir Koliqi e p\u00ebrg\u00ebzoi autorin Zef Noka p\u00ebr angazhimin dhe p\u00ebrkushtimin, duke shtuar se kjo gjenerat\u00eb e studiuesve duhet mb\u00ebshtetur.<\/p>\n

\u201c<\/strong>Drita e Gonxh\u00ebs\u201d kaloi momente t\u00eb paharruara n\u00eb mesin e Komunitetti shqiptar n\u00eb Selanik<\/strong><\/p>\n

Dita e gjasht\u00eb e Manifestimit tradicional kulturor-shkencor DRITA E GONXH\u00cbS u mbajt m\u00eb 04 shtator 202 n\u00eb Selanik n\u00eb Kish\u00ebn katolike t\u00eb k\u00ebtij qyteti. Komuniteti shqiptar i Selanikut me kryetarin Dr. Luan Zyka, si nikoqir t\u00eb k\u00ebtij aktiviteti, kishin mbledhur nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh emigrant\u00ebsh, t\u00eb cil\u00ebt erdh\u00ebn q\u00eb t\u00eb ndjekin prezantimin e veprimtaris\u00eb hulumtuese e botuese t\u00eb Departamerntit p\u00ebrt trash\u00ebgimin\u00eb e Gonxhe Bojaxhiut \u2013 N\u00ebn\u00ebs Tereze pran\u00eb ITSHKH-s\u00eb. Ky takim me shqiptar\u00ebt e Selanikut kaloi n\u00eb nj\u00eb atmosfer\u00eb impresionuese, si merit\u00eb e organizator\u00ebve, por edhe mysafir\u00ebve nga Shkupi, ku u p\u00ebr\u00e7uan mesazhe dashurie, mir\u00ebkuptimi e shprese p\u00ebr t\u00eb ardhmen.<\/p>\n

Ishte figura e Gonxhe Bojaxhiut-N\u00ebn\u00ebs Tereze q\u00eb bashk\u00ebdyzoi an\u00ebn p\u00ebmbajt\u00ebore dhe solemne t\u00eb k\u00ebsaj ngjarje, ku shquhej p\u00ebrkushtimi i p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr nj\u00eb koordinim institucional n\u00eb mes t\u00eb ITHSKH dhe Komunitetit shqiptar n\u00eb Selanik, me theks t\u00eb posa\u00e7\u00ebm gjetja e pik\u00ebtakimeve n\u00eb organizimin e jet\u00ebs kulturore e atdhetare, si imperativ i integrimeve rajonale, ku edhe shqiptar\u00ebt duhet t\u00eb ken\u00eb pjes\u00ebn e vet t\u00eb p\u00ebrfitimeve, por edhe t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsive.<\/p>\n

Dr. Luan Zyka, Kryetar i Komunitetit Shqiptar n\u00eb Selanik, s\u00eb pari falenderoi famulltarin e Kish\u00ebs Katolike t\u00eb Selanikut At Jeryz Owsiak CM p\u00ebr ofrimin e sall\u00ebs s\u00eb takimit.<\/p>\n

N\u00eb fjal\u00ebn e tij Dr. Zyka e cil\u00ebsoi historike k\u00ebt\u00eb veprimtari, sepse ishte hera e par\u00eb q\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb Selanik dhe n\u00eb Greqi p\u00ebrkujtojn\u00eb kaq mrekullisht Shenjtoren e tyre N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebn, Gonxhe Bojaxhiun, s\u00eb bashku me sekretaren e N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs, Sist\u00ebr Lysa (MC), e cila sapo kishte ardhur nga Kalkuta e Indis\u00eb, si edhe me Motrat e N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs q\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb Selanik.<\/p>\n

Pastaj, me v\u00ebm\u00ebndje u d\u00ebgjuan letra p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebse e Kryetares s\u00eb Parlamentit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb znj. Lindita Nikolla, letra e n\u00ebnkryetarit t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Akademik Vasil Tole, mesazhet e urimeve nga znj. Luela Hajdaraga, ambasadore e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Athin\u00eb, z. Arqile Sota, Konsull i P\u00ebrgjithsh\u00ebm n\u00eb Selanik, prof. Rafail Lipi etj.<\/p>\n

Duke e pa si t\u00eb domosdoshme nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb integrim\u00a0 t\u00eb till\u00eb, Dr. Luan Zyka, kryetar i Komunitetit Shqiptar n\u00eb Selanik vler\u00ebsoi lart\u00eb pun\u00ebn e ITSHKSH n\u00eb senzibilizimin e \u00e7\u00ebshtjeve me interes t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt\u00a0 kulturor e patriotik t\u00eb shqiptar\u00ebve, por edhe t\u00eb tjer\u00ebve. Ai faleminderoi drejtorin e ITHKH, prof.dr. Skender Asanin, p\u00ebr gatishm\u00ebrin\u00eb e treguar drejt nj\u00eb\u00a0 bashk\u00ebpunimi institucional, i cili tash m\u00eb ve\u00e7 po fillon me dit\u00ebt kushtuar jet\u00ebs dhe vepr\u00ebs s\u00eb N\u00ebn\u00eb Tereze n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb manifetimit DRITA E GONXH\u00cbS. Ai premtoi se Selaniku edhe n\u00eb t\u00eb ardhmen do t\u00eb jet\u00eb mik\u00ebprit\u00ebs i aktiviteteve t\u00eb ngjash\u00ebm, kurse Komuniteti q\u00eb drejton ai do t\u00eb jet\u00eb epiqendra e zhvillimeve kulturore n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet helen.<\/p>\n

ITSHKSH po e zgjeron fush\u00ebveprimine\u00a0 vet edhe duke u hapur ndaj publikut t\u00eb gjer\u00eb, qoft\u00eb brenda, apo jasht\u00eb kufinjve shtet\u00ebror\u00eb. Me nj\u00eb synim t\u00eb till\u00eb u zhvillua edhe ky aktivitet\u00a0 n\u00eb Selanik, tha drejtori i ITSHKSH, prof.dr. Skender Asani, i cili faleminderoi drejtuesit e Kish\u00ebs katolike t\u00eb k\u00ebtij qyteti si dhe nikoqirin dhe organizatorin Dr. Luan Zyk\u00ebn.<\/p>\n

Duke qen\u00eb si shkas figura e N\u00ebn\u00ebs Tereze q\u00eb mblodhi dhjetra emigrant t\u00eb Selanikut, Dr. Asani, shpalosi disa detaje interesante q\u00eb nd\u00ebrlidhen me k\u00ebt\u00eb figur\u00eb, pasi q\u00eb, sipas tij bota tash m\u00eb ka njohuri t\u00eb mjaftueshme mbi portretin moral, e njer\u00ebzor t\u00eb nobeliste son\u00eb, por fare pak\u00a0 dijhet\u00a0 p\u00ebr Gonxhen e Shkupit, q\u00eb doli nga dera e Bojaxhinjve bujar, tha Asani. Periudha e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb Gonxhes kaloi n\u00eb nj\u00eb ambient ku u bashk\u00ebdyzuan kulturat dhe traditat dhe ajo duke shkelur kalld\u00ebrmin e \u00c7arshis\u00eb s\u00eb Vjet\u00ebr t\u00eb Shkupit, barti me vete atmofer\u00ebn e nj\u00eb kulture me diversitet fetar, etnik e gjuh\u00ebsor, n\u00ebnvizoi Asani.<\/p>\n

\u201cNe duhet shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb q\u00eb Gonxhe Bojaxhiu t\u00eb njihet edhe m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb bot\u00eb, sepse ajo \u00ebsht\u00eb e jona, kurse N\u00ebna Tereze \u00ebsht\u00eb e gjith\u00eb bot\u00ebs mbar\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb themeluar edhe\u00a0 Departamenti q\u00eb mban emrin e saj e q\u00eb ka p\u00ebr synim ngritjen e n\u00eb nj\u00eb nivel m\u00eb dinjitoz gjith\u00eb v\u00ebmendjen shkencore e kulturore p\u00ebr Gonxhe Bojaxhiun- N\u00ebn\u00ebn Tereze, figura e s\u00eb cil\u00ebs s\u00eb shpejti do t\u00eb shpallet aset shtet\u00ebror i mbrojtur me ligj, ide kjo e inicuar nga ITSHKSH\u00a0 dhe e elaboruar nhga njoh\u00ebit m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb jet\u00eb dhe vepr\u00eb s\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze\u201d, u shpreh prof.dr. Skender Asani.<\/p>\n

KJo mbr\u00ebmje q\u00eb po na bashkon sonte, nuk do t\u00eb mund t\u00eb ishte madh\u00ebshtore pa kontributin e Komunutetit shqiptar n\u00eb Selanik, n\u00eb krye me Luan Zyk\u00ebn, nj\u00eb intelektual\u00a0 dhe veprimtar\u00a0 i devotsh\u00ebm, t\u00eb cilin po e pate mik, je me shum\u00eb fat, tha studiuei dhe bashk\u00ebpun\u00ebtori i Jasht\u00ebm i ITSHKSH, Mehmet Prishtina. Pasi foli p\u00ebr Selanikun si nj\u00eb qytet heterogjen me diversitet kulturash e\u00a0 traditash, Mehmet Prishtina, n\u00ebnvizoi se ky qytet helen, si\u00e7 po e shohim edhe tani, u b\u00eb nj\u00eb vendprit\u00ebs i mij\u00ebra emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt aty gjet\u00ebn perspektiv\u00eb, si n\u00eb aspektin e mbijetes\u00ebs sociale, por edhe n\u00eb aspketin e zhvillimi t\u00eb karrierave profesionale. D\u00ebshmi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe hapja e shkoll\u00ebs p\u00ebr m\u00ebsimin e gjuh\u00ebs shqipe, e cila p\u00ebr gjeneratat e reja po b\u00ebhet nj\u00eb fanar q\u00eb ndri\u00e7on udh\u00ebn e Dhaskal Thodrit n\u00eb misionin e shenjt\u00eb t\u00eb shkronjave shqipe, tha Prishtina.<\/p>\n

E ve\u00e7anta e k\u00ebtij eventi ishte pjes\u00ebmarrja e Bashk\u00ebsis\u00eb s\u00eb motrave t\u00eb N. Tereze t\u00eb Selanikut, posa\u00e7\u00ebrisht e motr\u00ebs Lysia, ish sekretare e Nenes Tereze e cila kishte ardhur enkas nga Kalkuta, p\u00ebr t\u00eb sjellur cop\u00ebza kujtimesh nga vitet e kaluara bashk\u00eb me Nen\u00ebn Tereze, e cila ka jetuar me N\u00ebn\u00ebn Tereze p\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra. Ajo zgjoi emocione tek t\u00eb pranishmit me rr\u00ebfimet e saj autentike, duke transmetuar fjal\u00ebt e N\u00ebn\u00eb Tereze e cila vazhdimisht u ka th\u00ebn\u00eb se \u201c e kam n\u00eb zem\u00ebr popullin tim shqiptar\u201d.<\/p>\n

Nga Bashk\u00ebsia e motrave t\u00eb N\u00ebn\u00ebs Tereze t\u00eb Selanikut foli edhe kryetarja, motra Maximiliana, e cila rr\u00ebfeu p\u00ebr p\u00ebrvoj\u00ebn e saj n\u00eb rrug\u00ebtimin e q\u00eb ajo dhe motrat tjera pat\u00ebn n\u00eb disa vende t\u00eb Ballkanit ku u nderua dhe vler\u00ebsua figura e N\u00ebn\u00ebs Tereze.<\/p>\n

Aktivist\u00ebt drejtues t\u00eb Komunitetit Shqiptar t\u00eb Selanikut, administratorja Flora Coku, piktori Foti Kllogjeri, poeti Dhimit\u00ebr Nica, sip\u00ebrmarr\u00ebsi Mark Marku shpreh\u00ebn ndjenjat e tyre ndaj vlerave humane q\u00eb na p\u00ebrcjell vepra dhe jeta e Shenjtores N\u00ebn\u00eb Tereza.<\/p>\n

Veprimtaria p\u00ebrkujtimore u shoq\u00ebrua me nj\u00eb program artistik nga grupi artistik \u201cAlbVoices\u201d, ku nga Lindita Prendi Zefi dhe Romeo Sukaj, u recituan poezi n\u00eb shqip, greqisht dhe anglisht t\u00eb shkruajtura nga N\u00ebn\u00eb Tereza, si edhe u k\u00ebndua nj\u00eb k\u00ebng\u00eb me \u00e7ifteli kushtuar N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs nga emigrant\u00ebt shqiptar\u00eb.<\/p>\n

Programi artistik arriti kulmin dhe pesh\u00ebn e emocioneve drith\u00ebruese duke d\u00ebgjuar \u201cAve Maria\u201d t\u00eb Puccinit dhe \u201cValsin Hyjnor\u201d t\u00eb Genc Tuki\u00e7it kushtuar Shenjtores N\u00ebn\u00eb Tereza, k\u00ebnduar nga soprano e Oper\u00ebs s\u00eb Selanikut Anila T\u00ebrshana, dhe shoq\u00ebruar n\u00eb piano nga maestro Eljona Eleni Sinjari.<\/p>\n

N\u00eb fund t\u00eb k\u00ebsaj veprimtarie plot emocione, mbresa, ndjenja dhe m\u00ebsime p\u00ebr t\u00eb ardhmen nga Shenjtorja N\u00ebn\u00eb Tereza, Gonxhe Bojaxhiu, Komuniteti Shqiptar i Selanikut shtroi nj\u00eb dark\u00eb p\u00ebr t\u00eb pranishmit me \u00e7\u2019rast ndau mir\u00ebnjohje p\u00ebr Prof.Dr. Skender Asanin dhe p\u00ebr Mehmet Prishtin\u00ebn, duke e shpallur k\u00ebt\u00eb t\u00eb fundit an\u00ebtar nderi t\u00eb Komunitetit Shqiptar t\u00eb Selanikut.<\/p>\n

Hapet ekspozita \u201cE kam n\u00eb zem\u00ebr popullin tem shqiptar\u201d n\u00eb Shkup, Prishtin\u00eb dhe n\u00eb Tiran\u00eb<\/strong><\/p>\n

N\u00eb dit\u00ebn e fundit t\u00eb k\u00ebtij manifestimi, Instituti i Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore dhe Shqiptar\u00ebve n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, n\u00ebn kujdesin e z. Artan Grubi, zv.kryeminist\u00ebr i pare n\u00eb Qeverin\u00eb e RMV, hapi nj\u00eb ekspozit\u00eb me fotografi, e titulluar \u201cE kam n\u00eb zem\u00ebr popullin tem shqiptar\u201d, t\u00eb ruajtura nga Dom Lush Gjergji dhe monsinjor Zef Gashi.<\/p>\n

Drejtori i Institutit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore, Skender Asani tha se ekspozita e titulluar \u201cE kam n\u00eb zem\u00ebr popullin tem shqiptar\u201d, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lajtmotiv q\u00eb ng\u00ebrthen n\u00eb vetvete udh\u00ebtimin n\u00ebp\u00ebr koh\u00eb t\u00eb gjith\u00eb filozofis\u00eb jet\u00ebsore t\u00eb Gonxhe Bojaxhiut \u2013 N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb:<\/p>\n

\u201cN\u00ebse zb\u00ebrthejm\u00eb th\u00ebnien e njohur \u2013 Nj\u00eb fotografi vlen sa 1000 fjal\u00eb -, mund t\u00eb them lirisht se edhe k\u00ebto fotografi q\u00eb sot i kemi para nesh shprehin n\u00eb vetvete linjat karakterologjike t\u00eb nj\u00eb personaliteti kompleks, si\u00e7 ishte N\u00ebn\u00eb Tereza, me gjith\u00eb bot\u00ebn e saj t\u00eb pasur shpirt\u00ebrore q\u00eb manifestoi me vepra konkrete dedikuar t\u00eb s\u00ebmur\u00ebve dhe t\u00eb braktisurve. Ne q\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb n\u00eb kujtime p\u00ebr qytetin e saj t\u00eb lindjes dhe n\u00eb t\u00eb gjitha qytetet ku emri dhe vepra e saj lart\u00ebsohen, mundohemi t\u00eb ruajm\u00eb disa nga thesaret e trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb saj jet\u00ebsore, duke nxjerr\u00eb m\u00ebsime dhe guxime q\u00eb N\u00ebn\u00eb Tereza na i la si testament t\u00eb shtrenjt\u00eb\u201d, tha\u00a0 Asani.<\/p>\n

Z\u00ebvend\u00ebs-kryeministri Artan Grubi p\u00ebrkujtoi p\u00ebrpjekjet e disa viteve m\u00eb par\u00eb p\u00ebr imponimin nga qarqe t\u00eb ndryshme n\u00eb Shkup p\u00ebr nj\u00eb identitet t\u00eb tjet\u00ebrsuar ndaj s\u00eb shenjt\u00ebs N\u00ebna Terez\u00eb dhe lirin\u00eb e mund\u00ebsin\u00eb e tanishme q\u00eb datat lidhur me shenjtoren t\u00eb sh\u00ebnohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb institucionale. Ekspozita u mbajt n\u00eb ambientet e Ministris\u00eb p\u00ebr Sistem Politik, n\u00eb krye t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb zoti Grubi:<\/p>\n

\u201d M\u00eb paraqet nder\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb sot hap\u00ebm ekspozit\u00ebn e fotografive kushtuar t\u00eb madhes N\u00ebn\u00eb Tereza me rastin e 112 vjetorit t\u00eb lindjes dhe 25 vjetorin e vdekjes s\u00eb saj, organizuar n\u00eb bashk\u00ebpunim me ITSHKSH.<\/p>\n

N\u00ebn\u00eb Tereza \u00ebsht\u00eb shembull i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm i misionit t\u00eb heshtur e t\u00eb pareshtur, d\u00ebshmitare e paharrueshme e dashuris\u00eb, q\u00eb gjeti shprehjen konkrete n\u00eb sh\u00ebrbimin e vazhduesh\u00ebm ndaj njer\u00ebzve m\u00eb t\u00eb braktisur t\u00eb bot\u00ebs, pa p\u00ebrjashtim race, feje, komb\u00ebsie apo p\u00ebrkat\u00ebsie shoq\u00ebrore.<\/p>\n

Vepra e saj p\u00ebr koh\u00ebn ton\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb trash\u00ebgimi, q\u00eb duhet ta ndajm\u00eb me gjeneratat e ardh\u00ebshme! Dhe kjo, un\u00eb vler\u00ebsoj se \u00ebsht\u00eb e arritura m\u00eb e madhe e gjith\u00eb asaj rezistence dhe gjith\u00eb atij besimi n\u00eb vlerat hyjnore t\u00eb N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb dhe vepr\u00ebs s\u00eb saj dhe p\u00ebrpjekjet tona t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta p\u00ebr t\u00eb luftuar politikat tjet\u00ebrsuese monoetnike, monofetare, monokulturore. 25 vite b\u00ebhen pa prezenc\u00ebn fizike t\u00eb N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb, por 25 vite q\u00eb ne me krenari e themi se \u00ebsht\u00eb nga Shkupi, q\u00eb \u00ebsht\u00eb shqiptare, por q\u00eb i takon gjith\u00eb bot\u00ebs\u201d u shpreh Z\u00ebvend\u00ebs-kryeministri Grubi.<\/p>\n

Nd\u00ebrkaq koordinatori i k\u00ebtij Emin Azemi duke folur p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb ka figura e N\u00ebn\u00ebs Tereze n\u00eb fush\u00ebveprimin e ITSHKSH tha se shqiptar\u00ebt nuk e njohin mjaftuesh\u00ebm N\u00ebn\u00ebn Tereze, kurse bota e njeh fare pak Gonxhe Bojaxhiun, prandaj ky \u00ebsht\u00eb edhe synimi i Departamentit p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e Gonxhe Bojaxhiut – N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs, q\u00eb t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb interpretim autentik dhe original mbi kompekksitetin e k\u00ebsaj figure.<\/p>\n

\u201cN\u00ebna Terez\u00eb si dimension universal \u00ebsht\u00eb shum\u00eb pak e njohur nga ne dhe k\u00ebtu do t\u00eb mundohemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb kombinim\u2026 at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb pak e njohur p\u00ebr bot\u00ebn, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb jeta, f\u00ebmij\u00ebria dhe rinia e Gonxhe Bojaxhiut ne t\u2019ia prezentojm\u00eb bot\u00ebs, nd\u00ebrkaq, at\u00eb q\u00eb nuk e njohim boll ne si departament ta zb\u00ebrthejm\u00eb e ta shkoqisim n\u00eb forma t\u00eb tilla si\u00e7 \u00ebsht\u00eb kjo ekspozit\u00eb\u201d, tha Emin Azemi.<\/p>\n

Ekspozita me fotografi ekskluzive \u201cE kam n\u00eb zem\u00ebr popullin tem shqiptar\u201d, rrug\u00ebtimin eka vazhduar p\u00ebr n\u00eb Psishtin\u00eb.<\/p>\n

Drejtori i Institutit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore dhe Kulturore t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb Shkup Sk\u00ebnder Asanaj, tha se me N\u00ebn\u00ebn Terez\u00eb \u00ebsht\u00eb arritur q\u00ebllimi t\u00eb bashkohet Shkupi, Prishtina dhe Tirana.<\/p>\n

\u201cNe kemi d\u00ebshiruar q\u00eb me N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebn t\u00eb bashkojm\u00eb Shkupin, Prishtin\u00ebn, Tiran\u00ebn dhe ia kemi arritur q\u00ebllimin t\u00eb kemi nj\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm. P\u00ebr s\u00eb pari her\u00eb po ndodh q\u00eb N\u00ebn\u00eb Tereza, ku kemi nevoj\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti, sepse ne po ndodhemi n\u00eb nj\u00eb turbullir\u00eb, jo vet\u00ebm komb\u00ebtare, por edhe bot\u00ebrore, dhe nevojitet q\u00eb t\u00eb kemi bashkim, nj\u00ebher\u00eb komb\u00ebtar, por edhe me bot\u00ebn mbar\u00eb, sepse fryma e N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs \u00ebsht\u00eb fryma e dashuris\u00eb, bashkimit dhe afrimit t\u00eb njer\u00ebzve\u201d, tha ai.<\/p>\n

Emin Azemi, shef i Departamentit t\u00eb Let\u00ebrsis\u00eb n\u00eb Institutin e Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore, tha se p\u00ebrmes k\u00ebsaj ekspozite prezantojn\u00eb para publikut shqiptar rr\u00ebfimet q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr humanisten e shquar shqiptare.<\/p>\n

\u201c\u00cbsht\u00eb Gonxhe Bojaxhiu, t\u00eb cil\u00ebn ne e njohim, kurse bota nuk e njeh, nd\u00ebrkaq N\u00ebn\u00ebn Terez\u00eb, bota e njeh m\u00eb shum\u00eb dhe ne e njohim m\u00eb pak. Q\u00ebllimi i institutit ton\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u2019i shk\u00ebmbejm\u00eb njohurit\u00eb duke prezantuar para bot\u00ebs dhe publikut shqiptar p\u00ebrmes ekspozitave dhe rr\u00ebfimeve q\u00eb kemi\u201d, tha ai.<\/p>\n

Don Lush Gjergji nga Ipeshkvia e Kosov\u00ebs tha se \u00ebsht\u00eb munduar n\u00eb librat e tij t\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00eb pak tekst dhe m\u00eb shum\u00eb fotografi, me q\u00ebllim q\u00eb s\u00eb paku t\u00eb shihen me sy.<\/p>\n

\u201cD\u00ebshiroj q\u00eb k\u00ebt\u00eb titull, \u201cE kam n\u00eb zem\u00ebr popullin tim shqiptar\u201d, prej sot e tutje t\u00eb shnd\u00ebrrohet \u201cE kam n\u00eb zem\u00ebr n\u00ebn\u00ebn ton\u00eb shqiptare, Gonxhe Bojaxhiun\u201d. P\u00ebr vepr\u00ebn dhe vepr\u00ebn e saj \u00ebsht\u00eb shkruar dhe \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb, kan\u00eb b\u00ebr\u00eb botues t\u00eb ndrysh\u00ebm, autor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm. Fatmir\u00ebsisht, ne e kemi p\u00ebrcjell hap pas hapi me 17 vepra kushtuar jet\u00ebs dhe vepr\u00ebs s\u00eb N\u00ebn\u00ebs Terez\u00eb\u2026 Mbase njer\u00ebzit lexojn\u00eb pak, jam munduar n\u00eb librat e mia t\u00eb kem pak tekst e m\u00eb shum\u00eb ilustrime dhe fotografi, dhe n\u00eb to t\u00eb lexoni di\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb hyjnore\u201d, u shpreh ai.<\/p>\n

N\u00eb hapje t\u00eb ekspozit\u00ebs, nj\u00eb fjal\u00eb rasti mbajti edhe ministri i Kultur\u00ebs, Rinis\u00eb dhe Sportit (MKRS), Hajrulla \u00c7eku.<\/p>\n

\u201cT\u00eb gjitha aktivitetet po organizohen n\u00eb nivelin e denj\u00eb, \u00e7far\u00eb e meriton dhe ka merituar figura e Sh\u00ebn N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs\u201d, tha ai.<\/p>\n

N\u00eb sh\u00ebnimin e dit\u00ebve t\u00eb N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs, k\u00ebto dit\u00eb jan\u00eb organizuar nj\u00eb s\u00ebr\u00eb aktivitetesh. N\u00ebn\u00eb Terez\u00eb \u00ebsht\u00eb nderuar me \u00e7mimet dhe nderimet m\u00eb t\u00eb larta, duke p\u00ebrfshir\u00eb: m\u00eb 1962 \u00c7mimin e Paqes Ramon Magsaysay dhe 1979 \u00c7mimin Nobel p\u00ebr Paqe.<\/p>\n

Prezantimi i ekspozit\u00ebs “E kam n\u00eb zem\u00ebr popullin tem shqiptar” u p\u00ebrmbyll n\u00eb mjediset e Muzeut Historik Komb\u00ebtar. Kjo ekspozit\u00eb u realizua fal\u00eb bashk\u00ebpunimit midis Muzeut Historik Komb\u00ebtar, Institutit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore e Kulturore t\u00eb Shqiptar\u00ebve n\u00eb Shkup dhe Drejtoris\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme t\u00eb Arkivave. Nd\u00ebrkaq, fotot q\u00eb u paraqit\u00ebn n\u00eb t\u00eb u p\u00ebrzgjodh\u00ebn nga dom Lush Gjergji, p\u00ebrfaq\u00ebsues i Ipeshkvis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs. Ato na njohin me jet\u00ebn, sakrificat dhe veprimtarin\u00eb e jazht\u00ebzakonshme t\u00eb Sh\u00ebn Terez\u00ebs n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb kauz\u00ebs s\u00eb saj e sidomos n\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb t\u00eb varf\u00ebrve.<\/p>\n

Prof. dr. Sk\u00ebnder Asani, drejtor i Institutit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore e Kulturore t\u00eb Shqiptar\u00ebve n\u00eb Shkup, n\u00eb fjal\u00ebn e tij p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebse, ve\u00e7 t\u00eb tjerash, theksoi se n\u00eb institutin q\u00eb ai p\u00ebrfaq\u00ebson \u00ebsht\u00eb ngritur nj\u00eb departament q\u00eb mban emrin \u201cGonxhe Bojaxhiu\u201d dhe se figura e Sh\u00ebn Terez\u00ebs ka q\u00ebn\u00eb si nj\u00eb simbol p\u00ebrbashkues i shqiptar\u00ebve p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 100 vjet. M\u00eb tej ai e vuri theksin te bashk\u00ebpunimi midis Tiran\u00ebs, Shkupit dhe Prishtin\u00ebs, duke b\u00ebr\u00eb gjithashtu nj\u00eb historik t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb komunitetit katolik shqiptar n\u00eb Shkup, vat\u00ebr prej nga doli dhe vet\u00eb N\u00ebn\u00eb Tereza.<\/p>\n

Drejtori i Drejtoris\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme t\u00eb Arkivave, prof. as. dr Ardit Bido pasi konstatoi se Sh\u00ebn Tereza i takon mbar\u00eb njer\u00ebzimit, por mbi t\u00eb gjitha ajo \u00ebsht\u00eb shqiptare, n\u00eb ligj\u00ebrimin e tij solli n\u00eb v\u00ebmendje tri dor\u00ebshkrimet e rralla t\u00eb N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs, t\u00eb b\u00ebra publike dy vjet m\u00eb par\u00eb, pas evidentimit t\u00eb kryer gjat\u00eb procesit t\u00eb p\u00ebrpunimit t\u00eb fondit t\u00eb Ramiz Alis\u00eb. “Pasazhet n\u00eb shqip q\u00eb p\u00ebrmban nj\u00ebra prej k\u00ebtyre letrave, ku N\u00ebn\u00eb Tereza flet p\u00ebr bes\u00ebdh\u00ebnie e shqiptarit ndaj Zotit p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb paqe n\u00eb bot\u00eb, d\u00ebshmojn\u00eb madh\u00ebshtin\u00eb e k\u00ebsaj figure, e cila ka kap\u00ebrcyer kufijt\u00eb duke harmonizuar vetit\u00eb m\u00eb t\u00eb mira komb\u00ebtare dhe universale.”- tha kreu i DPA-s\u00eb.<\/p>\n

Nd\u00ebrsa dr. Dorian Ko\u00e7i, drejtor i Muzeut Historik Komb\u00ebtar, p\u00ebrg\u00ebzoi organizator\u00ebt dhe t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb u kujdes\u00ebn koh\u00eb pas kohe p\u00ebr hapjen e k\u00ebsaj ekspozite dhe udh\u00ebtimin e saj t\u00eb suksessh\u00ebm gjat\u00eb itinerarit q\u00eb ndoqi n\u00eb Shkup, Prishtin\u00eb dhe Tiran\u00eb, si shenja identitare t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare. M\u00eb tej ai u ndal n\u00eb iden\u00eb se m\u00eb tep\u00ebr se vet\u00eb Sh\u00ebn Terez\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsia e saj shqiptare na \u00ebsht\u00eb dashur ne shqiptar\u00ebve n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb dhe shtoi se n\u00eb Muzeun Historik Komb\u00ebtar ka nj\u00eb pavijon t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kushtuar asaj dhe se ai ngjall shum\u00eb kureshtje dhe t\u00ebrheq shum\u00eb vizitor\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb vazhdim t\u00eb veprimtarive n\u00eb nderim t\u00eb Sh\u00ebn Terez\u00ebs, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb edicionit t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb manifestimit tradicional kulturor-shkencor “Drita e Gonxhes”, Muzeu Historik Komb\u00ebtar, Instituti i Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore e Kulturore t\u00eb Shqiptar\u00ebve n\u00eb Shkup dhe Drejtoria e P\u00ebrgjithshme e Arkivave, promovuan revist\u00ebn “Drita e Gonxhes”. Kjo revist\u00eb sh\u00ebnon numrin e par\u00eb t\u00eb botimit, \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrvitshme dhe ka profil kulturor-shkencor. N\u00eb t\u00eb do t\u00eb botohen shkrime nga autor\u00eb me kontribute t\u00eb ve\u00e7anta n\u00eb studimin e jet\u00ebs dhe veprimtaris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebn Terez\u00ebs, p\u00ebr ta zbuluar e lart\u00ebsuar m\u00eb tej figur\u00ebn e saj shum\u00ebdimensionale. Ky botim ka p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb b\u00ebj\u00eb bashk\u00eb mendimin intelektual dhe shpirt\u00ebror n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb figur\u00eb t\u00eb madhe, e cila doli nga Shkupi si shqiptare dhe u b\u00eb \u201cpron\u00eb pa komb\u00ebsi\u201d e gjith\u00eb njer\u00ebzimit.<\/p>\n

Me fjal\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebse u paraqitr\u00ebn edhe Mehmet Prishtina, Ylber Sela dhe Shkodran Tolaj.<\/p>\n

Manifestimi kulturor-shkencor \u201cDrita e Gonxhes\u201d (edicioni i dyt\u00eb), sivjet pati nj\u00eb rrug\u00ebtim t\u00eb gjat\u00eb, por \u00ebsht\u00eb krejt n\u00eb fillim t\u00eb nj\u00eb synimi q\u00eb ka ITSHKSH \u2013 q\u00eb t\u00eb institucionalizoj\u00eb memorjen kulturore e shkencore mbi figur\u00ebn komplekse t\u00eb Gonxhe \u2013Bojaxhiut-N\u00ebn\u00ebs Tereze, me vepra e projekte konktrete.Mbase ky synim do t\u00eb vazhdoj\u00eb edhe n\u00eb edicionin e radh\u00ebs t\u00eb Manifestimi kulturor-shkencor \u201cDrita e Gonxhes\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cT\u00eb merresh me jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e N\u00ebn\u00ebs Tereze, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb thjesht\u00eb rutinore, por \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr ballafaqim me t\u00eb panjohurat q\u00eb dalin gjat\u00eb dep\u00ebrtimit n\u00eb bot\u00ebn e saj komplekse e shum\u00ebdimensionale. Sepse N\u00ebna Tereze nuk ishte vet\u00ebm nj\u00eb b\u00ebmir\u00ebse, si\u00e7 perceptohet gabimisht n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb opinionit publik, por ajo paras\u00ebgjithash ishte …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6616,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6614"}],"collection":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6614"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6617,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6614\/revisions\/6617"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}