{"id":6880,"date":"2022-11-16T14:11:31","date_gmt":"2022-11-16T13:11:31","guid":{"rendered":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/?p=6880"},"modified":"2022-11-16T14:11:31","modified_gmt":"2022-11-16T13:11:31","slug":"kontributet-me-vlera-kolosale-te-studiuesve-gjerman-ditet-e-alfabetit-ne-itshksh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/kontributet-me-vlera-kolosale-te-studiuesve-gjerman-ditet-e-alfabetit-ne-itshksh\/","title":{"rendered":"Kontributet me vlera kolosale t\u00eb studiuesve gjerman &#8211; \u201cDit\u00ebt e alfabetit\u201d n\u00eb ITSHKSH"},"content":{"rendered":"<p>Sot, n\u00eb Institutin e Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore dhe Kulturore t\u00eb Shqiptar\u00ebve n\u00eb Shkup u zhvillua dita e tret\u00eb e aktiviteteve t\u00eb manifestimit kulturor-shkencor \u201cDit\u00ebt e Alfabetit\u201d \u2013 IV e, q\u00eb sivjet kan\u00eb tem\u00eb boshte trajtimin shkencor t\u00eb kontributit q\u00eb kan\u00eb dhan\u00eb studiuesit gjerman p\u00ebr shkenc\u00ebn e gjuh\u00ebsis\u00eb shqiptare. Albanolog\u00eb si: Gustav Mayer, Nobert Jokli, Maksimilian Lambreci, Johan G. Von Han, kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kontribut kolosal dhe me vler\u00eb t\u00eb qen\u00ebsishme si p\u00ebr historin\u00eb e gjuh\u00ebs ashtu edhe p\u00ebr vet\u00eb historin\u00eb e popullit shqiptar, u tha mes tjerash n\u00eb hapjen e sesionit shkencor \u201cStudime albanologjike n\u00eb gjuh\u00ebn gjermane\u201d. N\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb \u00a0t\u00eb k\u00ebtij sesioni, u soll\u00ebn trajtesa interesante dhe me shum\u00eb prurje t\u00eb reja shkencore rreth studimeve t\u00eb k\u00ebtyre albanolog\u00ebve n\u00eb z\u00eb t\u00eb shkoll\u00ebs gjermane dhe austriake.<\/p>\n<p>\u201cDija albanologjike nuk do t\u00eb ishte kjo q\u00eb \u00ebsht\u00eb sot, po qe se pjes\u00eb e kronologjis\u00eb s\u00eb studimeve albanologjike nuk do t\u00eb ishte edhe shkolla gjermane, e cila n\u00eb k\u00ebt\u00eb dije z\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb e shum\u00eb meritor dhe q\u00eb i prin\u00eb prurjeve t\u00eb studimeve q\u00eb vijn\u00eb nga t\u00eb huajt. Kjo shkoll\u00eb, n\u00eb shum\u00eb drejtime t\u00eb studimeve albanologjike ka v\u00ebn\u00eb themele fillestare, nd\u00ebrsa ka spikatur n\u00eb krahasim me shkollat e tjera edhe n\u00eb k\u00ebrkimet shkencore e zgjidhjen e shum\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve jo vet\u00ebm gjuh\u00ebsore, por edhe historike e etnokulturore t\u00eb etnis\u00eb shqiptare\u201d, tha n\u00eb fjal\u00ebn e saj t\u00eb rastit prof.dr. Hidajete Azizi, udh\u00ebheq\u00ebse e Departamentit t\u00eb studimeve t\u00eb gjuh\u00ebs n\u00eb ITSHKSH. Me gjenez\u00ebn gjermane t\u00eb studimeve albanologjike, plot\u00ebsoi m\u00eb tej ajo, lidhet edhe nj\u00ebri nd\u00ebr dokumentet e para t\u00eb shkruara t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, \u201cFjalorthi\u201d i udh\u00ebtarit gjerman Arnold von Harff-it (1496), akoma pa u botuar vepra e par\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, \u201cMeshari\u201d i Gjon Buzukut. Ky fjalorth z\u00eb vendin e shkrimit t\u00eb par\u00eb p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe nd\u00ebr t\u00eb huajt. N\u00eb \u00e7do shekull vijues e deri m\u00eb sot, sikurse tha prof..dr. Azizi, interesi p\u00ebr gjuh\u00ebn e kultur\u00ebn shqipe nga ana e studiuesve gjerman\u00eb jo vet\u00ebm q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb i pranish\u00ebm, por do t\u00eb avancoj\u00eb bindsh\u00ebm e do t\u00eb z\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb pa luhatsh\u00ebm n\u00eb dijen albanologjike.<\/p>\n<p>Sesionin shkencor t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb m\u00ebrkur\u00eb e hapi studiuesja nga Shqip\u00ebria Elda Gjana e cila u prezantua me kumtes\u00ebn <em>\u201cDialektet e shqipes n\u00eb studimet e albanolog\u00ebve gjerman\u00eb Gustav Majer dhe Nobert Jokli\u201d<\/em>. Me mjaft interes u ndoq\u00ebn edhe kumtesat <em>\u201c\u00c7<\/em><em>\u2019<\/em><em>shkruante Gustav Majer p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqipe n\u00eb vitin 1883\u201d<\/em> e Anton Nik Berish\u00ebs; <em>\u201cGustav Majer dhe dor\u00ebshkrimi \u2018Albanesissche Gramatik<\/em><em>\u2019<\/em> e vitit 1886\u201d e studiuesve Xhafer Beqiraj dhe Vilson Markut, si dhe kumtesa \u201c<em>Ndihmesa e Maksimilian Lambercit p\u00ebr nj\u00ebsimin e gjuh\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt letrare shqipe<\/em>\u201d e studiuesit Izer Maksuti.<\/p>\n<p>T\u00eb enjten, pra nes\u00ebr, do t\u00eb jet\u00eb sesioni shkencor i radh\u00ebsh \u201c\u201cStudime albanologjike n\u00eb gjuh\u00ebn gjermane\u201d, me studiues t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb do t\u00eb flasin kryesisht p\u00ebr kontributin e Hanit dhe Lambercit n\u00eb studimet e shqipe, nd\u00ebrsa \u201cDit\u00ebt e Alfabetit\u201d do t\u00eb vazhdojn\u00eb aktivitete edhe n\u00eb datat 21 dhe 22 n\u00ebntor me promovim librash, ekspozita dhe konferenca shkencore dedikuar 50 vjetorit t\u00eb Kongresit t\u00eb drejtshkrimit.<\/p>\n<p>Viti 2022 p\u00ebrkon edhe me 15 vjetorin e themelimit t\u00eb Institutit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore dhe Kulturore t\u00eb Shqiptar\u00ebve n\u00eb Shkup, i cili \u00ebsht\u00eb ndjekur nga nj\u00eb varg aktivitetesh, me fokus t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb promovimin e ngjarjeve dhe personaliteteve q\u00eb me studimet e veta kan\u00eb ndri\u00e7uar \u00e7\u00ebshtje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme identitare shqiptare \u2013 nj\u00eb prej t\u00eb cilave padyshim se \u00ebsht\u00eb edhe gjuha.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6881\" src=\"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0049-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"618\" height=\"412\" srcset=\"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0049-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0049-300x200.jpg 300w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0049-768x512.jpg 768w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0049-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0049-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 618px) 100vw, 618px\" \/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6882\" src=\"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0013-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"618\" height=\"412\" srcset=\"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0013-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0013-300x200.jpg 300w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0013-768x512.jpg 768w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0013-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/DSC_0013-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 618px) 100vw, 618px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sot, n\u00eb Institutin e Trash\u00ebgimis\u00eb Shpirt\u00ebrore dhe Kulturore t\u00eb Shqiptar\u00ebve n\u00eb Shkup u zhvillua dita e tret\u00eb e aktiviteteve t\u00eb manifestimit kulturor-shkencor \u201cDit\u00ebt e Alfabetit\u201d \u2013 IV e, q\u00eb sivjet kan\u00eb tem\u00eb boshte trajtimin shkencor t\u00eb kontributit q\u00eb kan\u00eb dhan\u00eb studiuesit gjerman p\u00ebr shkenc\u00ebn e gjuh\u00ebsis\u00eb shqiptare. Albanolog\u00eb si: Gustav Mayer, Nobert Jokli, Maksimilian Lambreci, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6881,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6880"}],"collection":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6880"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6883,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6880\/revisions\/6883"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}