{"id":6907,"date":"2022-11-20T13:26:43","date_gmt":"2022-11-20T12:26:43","guid":{"rendered":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/?p=6907"},"modified":"2022-11-20T13:26:43","modified_gmt":"2022-11-20T12:26:43","slug":"kombi-shqiptar-para-nje-rikonfigurimi-te-ri-global","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/kombi-shqiptar-para-nje-rikonfigurimi-te-ri-global\/","title":{"rendered":"KOMBI SHQIPTAR PARA NJ\u00cb RIKONFIGURIMI T\u00cb RI GLOBAL"},"content":{"rendered":"<p>Procesi i shpopullimit t\u00eb vendeve tona ka krijuar nj\u00eb hart\u00eb t\u00eb re globale t\u00eb diperzimit etnik, ku tani kemi shum\u00eb shum\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb shp\u00ebrndara n\u00eb \u00e7do cep t\u00eb bot\u00ebs dhe ky paraqet nj\u00eb moment t\u00eb ri p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata individ\u00eb, subjekte e intitucione q\u00eb n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre merren me studimin dhe menaxhimin e bot\u00ebs shqiptare, n\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e saj, por tani n\u00eb nj\u00eb kontekt m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb global.<\/p>\n<p>Shkruan SKENDER ASANI<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn kur bota po globalizohet, shqiptar\u00ebt si komb po p\u00ebrjetojn\u00eb brenda vetes disa procese t\u00eb pafavorshme q\u00eb mund t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb t\u00eb ardhmen e tyre. Parasegjithash k\u00ebto procese kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me faktor\u00ebt politik, ekonomik dhe demografik.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet n\u00ebnt\u00ebdhjeta, deri n\u00eb fillimet e mileniumit t\u00eb ri, ishim t\u00eb mobilizuar si komb rreth pavar\u00ebsimit t\u00eb Kosov\u00ebs, demokratizimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe luft\u00ebs politike p\u00ebr barazi nacionale n\u00eb Maqedoni dhe n\u00eb viset tjera shqiptare<\/p>\n<p>Dhe i gjith\u00eb ky mobilizim, fal\u00eb edhe mb\u00ebshtetjes euro-atlantike, ua mund\u00ebsoi shqiptar\u00ebve, q\u00eb pas sakrificave shekullore, t\u00eb fitojn\u00eb shtetin e dyt\u00eb n\u00eb Ballkan &#8211; Kosov\u00ebn e pavarur, Shqip\u00ebria u an\u00ebtar\u00ebsua n\u00eb NATO, kurse n\u00eb Maqedoni u arrit\u00ebn disa objektia politike t\u00eb shqiptar\u00ebve, sidomos pas luft\u00ebs s\u00eb 2001-shit, p\u00ebr nj\u00eb barazi nacionale q\u00eb nuk e kishin pasur m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht kur t\u00eb gjitha k\u00ebto zhvillime pozitive ndodh\u00ebn, u krijua n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr nj\u00eb situat\u00eb kontradiktore e cila prodhoi elita politike q\u00eb nuk ishin t\u00eb gatshme t\u2019i p\u00ebrmbyllin proceset e tranzicionoit. Akomodimi i gjat\u00eb n\u00eb pushtet krijoi parakushte p\u00ebr kalb\u00ebzimin nga brenda t\u00eb sistemit i cili filloi t\u00eb b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr imun ndaj korrupsionit, krimit t\u00eb organizuar, nepotizmit dhe prishjes s\u00eb baraspeshave sociale n\u00eb mes t\u00eb shtresave shoq\u00ebrore. P\u00ebr pasoj\u00eb, shtresa e mesme u eliminua gati t\u00ebr\u00ebsisht, dhe u krijua nj\u00eb inxhinjering i dhunsh\u00ebm social-ekonomik si rrjedhoj\u00eb e shp\u00ebrndarjes s\u00eb resurseve financiare e materiale, jo sipas meritave dhe aft\u00ebsive profesionale e menaxheriale, por sipas nj\u00eb akrballaku politik q\u00eb ndryshe mund t\u00eb quhet edhe oligarki.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt gjat\u00eb gjith\u00eb procesit t\u00eb tranzicionit t\u00eb st\u00ebrzgjatur n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare, nuk pat\u00ebm trende normale transformuese politike, q\u00eb p\u00ebr baz\u00eb do t\u00eb kishin demokracin\u00eb, sundimin e ligjit dhe zhvillimin ekonomik, por pat\u00ebm z\u00ebvend\u00ebsimin e oligarkive politike-ekonomkie, kalimin e tyre nga nj\u00ebri taborr politik te tjetri dhe ngadal\u00ebsimin frymarrjes s\u00eb lir\u00eb shoq\u00ebrore.<\/p>\n<p>N\u00eb rrethana t\u00eb tilla, n\u00eb vend t\u00eb elitave t\u00eb mir\u00ebfillta politike, me bagazhe profesionale e intelektuale, u krijuan elita t\u00eb korruptuara, leht\u00eb t\u00eb shantazhueshme dhe t\u00eb gatshme p\u00ebr \u00e7far\u00ebdo lloj koncesioni. Kjo pastaj u reflektua negativisht n\u00eb disa aspekte t\u00eb shtetnd\u00ebrtimit dhe t\u00eb zhvillimit, ku spikat prishja e klim\u00ebs s\u00eb biznesit dhe investimeve, funksionimi me shum\u00eb defekte i sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb dhe krijimi i monopoleve biznesore p\u00ebrmes lidhjeve korruptive me pushtetin, ku ngel\u00ebn t\u00eb p\u00ebrjashtuar mij\u00ebra njer\u00ebz (edhe nga diapora) t\u00eb cil\u00ebt refuzuan t\u00eb japin ryshefte p\u00ebr t\u00eb nisur biznese.<\/p>\n<p>E gjith\u00eb kjo ndodhi para syve tan\u00eb, para pafuqis\u00eb son\u00eb p\u00ebr t\u00eb parandaluar k\u00ebt\u00eb degradim, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vendet tona iu ekpozuan nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi shum\u00eb sfidues, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shpopullimi dhe shp\u00ebrndarja e njer\u00ebzve tan\u00eb n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb hulumtimi t\u00eb realizuar tash s\u00eb fundi, rezulton q\u00eb 30 p\u00ebr qind e shqiptar\u00ebve t\u00eb lindur n\u00eb Shqip\u00ebri jetojn\u00eb n\u00eb emigracion. Shifra \u00ebsht\u00eb publikuar nga revista Forbes, q\u00eb ka renditur vendet me numrin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb diaspor\u00ebs n\u00eb raport me popullsin\u00eb totale t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Forbes ka analizuar vendet me popullsi mbi 750 mij\u00eb banor\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb list\u00eb, Shqip\u00ebria renditet e treta, me 30.7 p\u00ebr qind t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb lindur brenda kufijve, q\u00eb aktualisht jetojn\u00eb jasht\u00eb. Me rreth 1.2 milion\u00eb emigrant\u00eb, Shqip\u00ebria l\u00eb pas n\u00eb k\u00ebt\u00eb renditje vende si Siria, Moldavia, Armenia dhe Xhamajka.<\/p>\n<p>Nga rajoni vet\u00ebm Bosnja \u00ebsht\u00eb me diaspor\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe se Shqip\u00ebria, me 34 p\u00ebr qind t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb saj, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Ballkanit tashm\u00eb karakterizohen nga nj\u00eb p\u00ebrb\u00ebrje e moshave t\u00eb pafavorshme dhe popullsi n\u00eb plakje. Numri mesatar i t\u00eb rinjve deri n\u00eb 14 vje\u00e7 n\u00eb vendet e Ballkanit \u00ebsht\u00eb rreth 16 p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa numri mesatar i popullsis\u00eb mbi 60 vje\u00e7 \u00ebsht\u00eb gati 25 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>P\u00ebrjashtim nga k\u00ebto trende b\u00ebn Kosova, e cila ka 7 p\u00ebr qind m\u00eb shum\u00eb t\u00eb rinj, kryesisht fal\u00eb faktit q\u00eb \u00ebsht\u00eb shteti q\u00eb ka nj\u00eb prej niveleve m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb lindjeve n\u00eb Ballkan dhe Evrop\u00eb dhe nj\u00eb norme relativisht t\u00eb lart\u00eb t\u00eb ndryshimeve pozitive natyrore, edhe pse edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet ky faktor ka pasur r\u00ebnie n\u00eb vitet e fundit..<\/p>\n<p>Projeksionet e OKB-s\u00eb p\u00ebr struktur\u00ebn e mosh\u00ebs n\u00eb vitin 2050, konfirmojn\u00eb vazhdimin e tendencave t\u00eb p\u00ebrmendura dhe rritjen e intensitetit t\u00eb plakjes n\u00eb vendet e Ballkanit.<\/p>\n<p>OKB parashikon se shpopullimi i plot\u00eb (ulja e numrit t\u00eb banor\u00ebve) ka qen\u00eb tipar dominues i k\u00ebsaj zone p\u00ebr disa dekada, dhe sipas variantit t\u00eb mes\u00ebm t\u00eb vler\u00ebsimit t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara, shtetet ballkanike t\u00eb krijuara nga shp\u00ebrb\u00ebrja e Jugosllavis\u00eb presin nj\u00eb humbje prej 2.8 miliona persona nga mesi i shekullit, nd\u00ebrsa zona e gjer\u00eb e Ballkanit do t\u00eb p\u00ebrballet me nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb popullsis\u00eb prej 8.2 milion\u00eb n\u00eb vet\u00ebm 30 vjet.<\/p>\n<p>Kur popullsit\u00eb e vogla si ato kryesisht n\u00eb Ballkan, arrijn\u00eb nj\u00eb nivel t\u00eb duksh\u00ebm shpopullimi, duhet pritur q\u00eb t\u00eb gjitha proceset e m\u00ebpasshme t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb shpejta, q\u00eb reflektojn\u00eb negativisht n\u00eb zhvillimin hap\u00ebsinor t\u00eb mjediseve rajonale dhe lokale n\u00eb kontekstin e zhdukjes s\u00eb vendbanimeve m\u00eb t\u00eb vogla dhe zbrazjes s\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs, reduktimit t\u00eb potencialit t\u00eb pjelloris\u00eb (biologjik) dhe ekonomik (pun\u00ebs), plakja e kontingjenteve t\u00eb pjesshme etj, gj\u00eb q\u00eb redukton ndjesh\u00ebm perspektivat p\u00ebr rim\u00ebk\u00ebmbjen demografike nga popullsia rezidente.<\/p>\n<p>R\u00ebnia e numrit, plakja dhe mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore jan\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb nga sfidat bashk\u00ebkohore demografike me t\u00eb cilat p\u00ebrballen t\u00eb gjitha vendet evropiane pavar\u00ebsisht nga niveli i zhvillimit t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Vazhdim\u00ebsia e k\u00ebtyre proceseve dhe indiferenca politike reduktojn\u00eb ndjesh\u00ebm shanset e mbijetes\u00ebs demografike t\u00eb k\u00ebsaj zone dhe kjo vlen p\u00ebr \u00e7do vend ballkanik pavar\u00ebsisht nga perceptimi gjeografik e politik.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst turbulencash demogtrafike, hap\u00ebsira shqiptare n\u00eb Ballkan jo vet\u00ebm q\u00eb nuk mund t\u00eb jet\u00eb imune ndaj pasojave q\u00eb jell shpopullimi, por ajo do t\u00eb p\u00ebrballet me probleme t\u00eb tjera, ndoshta edhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda, n\u00ebse bota shqiptare nuk arrin t\u00eb konfigurohet ndryshe nga ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb tani. Sepse, si\u00e7 po e shohim Kosova nuk po mundet dhe e ka shum\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ta p\u00ebrmbyll\u00eb procesin e shtetformimit, shqiptar\u00ebt n\u00eb Maqedoni nuk po arrijn\u00eb t\u00eb kategorizojn\u00eb se cilat jan\u00eb k\u00ebrkesat e tyre minimale dhe cilat maksimale, kurse Shqip\u00ebria ka probleme me t\u00eb kaluar\u00ebn nga e cila nuk po mund t\u00eb shk\u00ebputet. Atje nuk po p\u00ebrfundon tranzicioni, p\u00ebrplasja shoq\u00ebrore vazhdon t\u00eb prodhoj\u00eb jostabilitet politik dhe kjo po ndikon q\u00eb t\u00eb ngulfatet perspektiva e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Procesi i shpopullimit t\u00eb vendeve tona ka krijuar nj\u00eb hart\u00eb t\u00eb re globale t\u00eb diperzimit etnik, ku tani kemi shum\u00eb shum\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb shp\u00ebrndara n\u00eb \u00e7do cep t\u00eb bot\u00ebs dhe ky paraqet nj\u00eb moment t\u00eb ri p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata individ\u00eb, subjekte e intitucione q\u00eb n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre merren me studimin dhe menaxhimin e bot\u00ebs shqiptare, n\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e saj, por tani n\u00eb nj\u00eb kontekt m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb global.<\/p>\n<p>Konsideroj se edhe kjo Konferenc\u00eb shkencore q\u00eb po mbahet sot, do t\u00eb duhej t\u2019i ket\u00eb parasysh disa fakte q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb bot\u00ebn shqiptare sot t\u00eb ndodhet n\u00eb nj\u00eb udh\u00ebkryq, kuptohet, n\u00ebse nuk nd\u00ebrmerren disa veprime p\u00ebr ta orientuar at\u00eb drejt, si\u00e7 kan\u00eb b\u00ebr\u00eb para nesh kombet tjera.<\/p>\n<p>Parasegjithash duhet t\u00eb vendoset nj\u00eb lidhje shum\u00eb aktive dhe p\u00ebrmbajt\u00ebsore n\u00eb mes t\u00eb mes t\u00eb shqiptar\u00ebve dhe vendlindjeve t\u00eb tyre. Ky \u00ebsht\u00eb parakushti i par\u00eb i formatimit t\u00eb bot\u00ebs shqiptare sipas nj\u00eb planimetrie t\u00eb re globale, ku njer\u00ebzit tan\u00eb nuk do t\u2019i p\u00ebrjetonin pasojat e asimilimit dhe t\u00eb shk\u00ebputjeve t\u00eb lidhjeve n\u00eb mes veti. Prandaj nevoitet krijimi i nj\u00eb plani q\u00eb do ta b\u00ebnte lidhjen e bot\u00ebs shqiptare me vendlindjen p\u00ebrmes projekteve t\u00eb caktuara kulturore, arsimore, ekonomike e teknologjike.<\/p>\n<p>Departamenti i M\u00ebrgat\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb themelim e sip\u00ebr n\u00eb ITSHKSH \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shembull i institucionalizimit t\u00eb k\u00ebsaj lidhjeje, sepse pa nj\u00eb intitucionalizim t\u00eb mir\u00ebfillt t\u00eb interaksionit ton\u00eb si komb e kemi v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrballemi me sfidat q\u00eb sjell globalizmi dhe deatomizimi i familjeve tona.<\/p>\n<p>Tkurrja e popullsis\u00eb si pasoj\u00eb e migrimeve, dob\u00ebson fuqin\u00eb demografike, politike e ekonomike n\u00eb vendlindje, por n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr hap edhe disa dritare prej nga mund t\u00eb dep\u00ebrtojn\u00eb rrezet e shpres\u00ebs. Prandaj duhet rishikuar mund\u00ebsit\u00eb dhe shanset q\u00eb kemi si bot\u00eb shqiptare, duke zhvilluar nj\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb brendsh\u00ebm t\u00eb p\u00ebrvojave, dijeve, vlerave e resurseve ekzistuese. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, duhet t\u00eb hulumtojm\u00eb hart\u00ebn e nevojave tona si komb, duke plot\u00ebsuar ato boshll\u00ebqe q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhen penges\u00eb e zhvillimit ton\u00eb si komb.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, bie fjala, vendlindja ka nevoj\u00eb p\u00ebr zhvillim ekonomik dhe p\u00ebr dispilin\u00eb t\u00eb re menaxhuese, aspekte k\u00ebto q\u00eb i ka m\u00ebrgata jon\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb m\u00ebrgata ka nevoj\u00eb p\u00ebr ruajtjen e identitetit komb\u00ebtar, aspekte k\u00ebto q\u00eb i posedon vendlindja, por q\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebhen pjes\u00eb e nj\u00eb plani bashk\u00ebpunimi afatgjat\u00eb, ku secili pjes\u00ebtar i bot\u00ebs shqiptare nuk do ta ndiente munges\u00ebn e nj\u00eb prej faktor\u00ebve q\u00eb ndikon m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb stagnimin e tyre.<\/p>\n<p>Por q\u00eb t\u00eb ndodh\u00eb kjo, bota shqiptare duhet t\u00eb huazoj\u00eb disa prej modeleve m\u00eb t\u00eb avancuara t\u00eb kombeve t\u00eb tjera, t\u00eb cilat mund t\u00eb sjellin nj\u00eb qasje pozitive ndaj problemeve me t\u00eb cilat ballafaqohemi.<\/p>\n<p>Lidhja e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb m\u00ebrgat\u00eb me vendlindjen, mund t\u00eb jet\u00eb ky projekti m\u00eb madhor i bot\u00ebs shqiptare, q\u00eb p\u00ebr model mund t\u00eb merret projekti izralit ku f\u00ebmij\u00ebt nga diaspora d\u00ebrgohen n\u00eb vendlindje dhe q\u00ebndrojn\u00eb atje 2 &#8211; 3 jav\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr mosorganizimi ose organizimi stihik n\u00eb m\u00ebrgat\u00eb, ku dimensioni fetar dominion mbi at\u00eb arsimor e kulturor, mund t\u00eb sjell zbehje t\u00eb identitetit komb\u00ebtar t\u00eb gjeneratave t\u00eb reja, q\u00eb mund t\u00eb jet edhe si pasoj\u00eb e humbjes s\u00eb linkut me vendlindjen.<\/p>\n<p>Shtetet n\u00eb t\u00eb cilat jetojn\u00eb njer\u00ebzit tan\u00eb n\u00eb m\u00ebrgat\u00eb, kan\u00eb sistemet e tyre politike, arimore e ekonomike dhe nuk mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb asgj\u00eb q\u00eb k\u00ebto sisteme t\u00eb ndryshojn\u00eb, por e pakta q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb ne si bot\u00eb shqiptare t\u00eb krijojm\u00eb nj\u00eb sistem t\u00eb brendsh\u00ebm organizimi i cili do t\u00eb funksiononte mbi parimet \u201c\u00e7ka t\u00eb mungon ty &#8211; ta jap un\u00eb\u201d dhe \u201c\u00e7ka m\u00eb mungon mua &#8211; ma jep ti\u201d.<\/p>\n<p>N\u00ebse nj\u00eb kuad\u00ebr i shkolluar n\u00eb Perendim ka treguar rezultatet t\u00eb k\u00ebnaqshme n\u00eb kompanin\u00eb apo intitucionin ku ai punon dhe t\u00eb till\u00eb ka pot n\u00eb Zvic\u00ebr, Gjermani, Austri, Franc\u00eb, Itali, Skandinavi, Amerik\u00eb, Kanada etj. at\u00ebher\u00eb prej kuadrove t\u00eb tilla duhet t\u00eb marrin m\u00ebsim shkollat dhe univeritetet tona n\u00eb vendlindje, duke krijuar k\u00ebshtu shprehi t\u00eb reja p\u00ebr pun\u00eb dhe mend\u00ebsi t\u00eb reja p\u00ebr t\u2019iu qasur problemeve.<\/p>\n<p>Marrja e p\u00ebrvojave t\u00eb reja nga m\u00ebrgata dhe transferimi i tyre n\u00eb vendlindje, do ta b\u00ebnte bot\u00ebn shqiptare m\u00eb rezistuese ndaj tendencave negative q\u00eb po shfaqen si pasoj\u00eb e ikjes s\u00eb trurit nga vendlindja.<\/p>\n<p>Ushqimi i institucioneve t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb shpirt\u00ebrore me materiale nga terreni, ku edhe m\u00ebrgata duhet t\u00eb ofroj\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e veta, e avanson bot\u00ebn shqiptare n\u00eb nivelet e nj\u00eb horizonti ku mund t\u00eb duken t\u00eb gjitha vlerat q\u00eb i posedojm\u00eb si komb, por edhe vlerat e kombeve t\u00eb tjera me t\u00eb cil\u00ebt ne bashk\u00ebpunojm\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, vendlidja nuk duhet t\u2019i sh\u00ebrbej\u00eb m\u00ebrgat\u00ebs vet\u00ebm si hap\u00ebsir\u00eb ku mund t\u00eb b\u00ebhen dasmat, por edhe si mund\u00ebsi investimi e zhvillimi. Por q\u00eb t\u00eb arrihet kjo, shtetet tona duhet t\u00eb forcojn\u00eb sundimin e ligjit dhe garantimin e investimeve. Siguria ligjore, konkurrenca e lir\u00eb pa pasur nevoj\u00eb p\u00ebr lidhje korruptive me politik\u00ebn si dhe dh\u00ebnia p\u00ebrpar\u00ebsi e kuadrove t\u00eb shkolluar nga diaspora \u2013 jan\u00eb elemenet ky\u00e7 t\u00eb zhvillimit dhe p\u00ebrparimit t\u00eb bot\u00ebs shqiptare, duke mos harruar edhe nevoj\u00ebn q\u00eb ka diaspora p\u00ebr librin shqip, p\u00ebr p\u00ebrrallat dhe k\u00ebng\u00ebt shqipe, p\u00ebr programe kulturore-edukative dhe p\u00ebr nj\u00eb lidhje shpirt\u00ebrore n\u00eb mes t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb q\u00eb nes\u00ebr mund t\u00eb jen\u00eb motor t\u00eb zhvillimit ton\u00eb si komb.<\/p>\n<p>Shkup, n\u00ebntor 2022<\/p>\n<p>(Kumtes\u00eb e paraqitur n\u00eb Konferenc\u00ebn shkencore t\u00eb Lidhjes Shqiptare n\u00eb Bot\u00eb \u2013<\/p>\n<p>\u201cSfidat e bot\u00ebs shqiptare n\u00eb mileniumin e ri\u201d )<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6908\" src=\"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/SKENDER-1-3-1024x767.jpg\" alt=\"\" width=\"618\" height=\"463\" srcset=\"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/SKENDER-1-3-1024x767.jpg 1024w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/SKENDER-1-3-300x225.jpg 300w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/SKENDER-1-3-768x575.jpg 768w, https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-content\/uploads\/SKENDER-1-3.jpg 1284w\" sizes=\"(max-width: 618px) 100vw, 618px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Procesi i shpopullimit t\u00eb vendeve tona ka krijuar nj\u00eb hart\u00eb t\u00eb re globale t\u00eb diperzimit etnik, ku tani kemi shum\u00eb shum\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb shp\u00ebrndara n\u00eb \u00e7do cep t\u00eb bot\u00ebs dhe ky paraqet nj\u00eb moment t\u00eb ri p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata individ\u00eb, subjekte e intitucione q\u00eb n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre merren me studimin dhe menaxhimin e &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6908,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,53],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6907"}],"collection":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6907"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6909,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6907\/revisions\/6909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6908"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/itsh.edu.mk\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}